PageRank – co to jest?

PageRank to algorytm wyszukiwarki Google, który przyznaje stronom internetowym wartość liczbową odzwierciedlającą ich jakość i popularność. Powstał w 1998 roku dzięki Larry’emu Page’owi i Sergeyowi Brinowi, szybko stając się ważnym elementem rankingu wyników wyszukiwania. PageRank ocenia strony na podstawie liczby i jakości linków przychodzących – odnośników z innych witryn. Zasada jest prosta: im więcej wartościowych linków prowadzi do danej strony, tym wyższy otrzymuje ona PageRank, a co za tym idzie, większe zaufanie algorytmu Google. Współcześnie Google nie udostępnia publicznie wartości PageRank, ale koncepcja oceny stron na podstawie linków wciąż wpływa na pozycjonowanie w wynikach wyszukiwania.

Jak działa algorytm PageRank?

Algorytm PageRank traktuje internet jak ogromną sieć powiązanych ze sobą stron. Każda strona to węzeł w tej sieci, a każdy link jest jak głos poparcia przekazywany z jednej witryny do drugiej. PageRank zlicza te „głosy”, ale uwzględnia przy tym ich wagę – odnośnik ze strony o wysokiej wartości ma większą moc niż link ze strony mało znaczącej. W uproszczeniu: jeśli wiele renomowanych witryn linkuje do Twojej strony, algorytm uznaje ją za ważną i nadaje jej wyższy PageRank. Działa to także wewnątrz serwisu: odpowiednio zaprojektowana struktura wewnętrznych odnośników pomaga rozłożyć „siłę” PageRank między podstrony. Algorytm wykorzystuje przy tym zaawansowane obliczenia matematyczne (m.in. tzw. współczynnik tłumienia ok. 0,85), by iteracyjnie wyznaczyć ranking dla każdej strony. Przykład: Strona A otrzymuje link z popularnej strony B. Ponieważ B ma wysoki autorytet, przekazuje część swojej mocy stronie A, zwiększając jej PageRank. Gdyby ten sam link pochodził z mało znanej witryny C, wpływ na PageRank A byłby znacznie mniejszy.

Czynniki wpływające na wartość PageRank

Co decyduje o wysokości PageRank danej strony? W algorytmie uwzględniane są m.in. następujące czynniki:

• Liczba linków przychodzących: Im więcej stron linkuje do Twojej witryny, tym więcej „głosów” ona otrzymuje. Serwis z wieloma odnośnikami zewnętrznymi zyskuje wyższą wartość PageRank.
• Jakość i autorytet linków: Nie wszystkie linki są równe. Pojedynczy link ze strony o wysokim autorytecie (np. renomowany portal lub serwis rządowy) może znaczyć więcej niż dziesięć linków z małych, nieznanych stron. Liczy się zatem jakość źródeł linkujących, a nie tylko ich ilość.
• Linki wychodzące: PageRank strony rozdziela się także na odnośniki, które z niej wychodzą. Jeśli Twoja witryna linkuje do wielu innych miejsc w sieci, przekazuje im część swojej mocy, co może nieco obniżać wartość pozostającą u Ciebie.
• Struktura wewnętrzna strony: Wewnętrzne linkowanie (np. menu nawigacyjne, linki między podstronami) wpływa na dystrybucję PageRank wewnątrz witryny. Dobra architektura informacji sprawia, że ważne podstrony otrzymują więcej „mocy” dzięki odnośnikom z innych sekcji serwisu.

Dodatkowo algorytm PageRank zakłada, że użytkownik nie będzie klikał w linki w nieskończoność. W obliczeniach stosowany jest współczynnik tłumienia (ang. *damping factor*), który zwykle wynosi około 0,85. Oznacza on, że z każdym kolejnym krokiem prawdopodobieństwo kontynuowania „podróży po linkach” spada do 85%. Dzięki temu wartość PageRank w modelu matematycznym stabilizuje się i odzwierciedla realny wpływ linków na popularność strony.

Historia powstania algorytmu PageRank

Algorytm PageRank opracowali w 1998 roku Larry Page i Sergey Brin, doktoranci Uniwersytetu Stanforda, którzy później założyli firmę Google. Nazwa algorytmu pochodzi od nazwiska Page’a, ale nawiązuje też do angielskiego słowa „page” (strona). PageRank od początku stał się fundamentem działania wyszukiwarki Google. Dzięki ocenie stron na podstawie linków przychodzących Google potrafiło dostarczać użytkownikom bardziej trafne wyniki wyszukiwania niż konkurencyjne wyszukiwarki tamtych czasów.

Na początku XXI wieku PageRank zyskał rozgłos wśród webmasterów i specjalistów SEO. Google udostępniło w swojej wtyczce Google Toolbar (pasku narzędzi do przeglądarki Internet Explorer) wskaźnik PageRank dla każdej odwiedzanej strony, w skali od 0 do 10. Witryny z PageRank 0 uchodziły za nowe lub niskiej jakości, natomiast te z PageRank 8–10 postrzegano jako najbardziej wiarygodne i cieszące się dużym zaufaniem. W tamtym okresie wysoki PageRank często był synonimem sukcesu strony – właściciele witryn starali się zdobywać wartościowe linki, aby podnieść swój wynik i tym samym poprawić pozycje w wynikach wyszukiwania.

Manipulacje PageRank i wycofanie algorytmu

Tak duże znaczenie PageRank w SEO szybko doprowadziło do nadużyć. Właściciele stron zaczęli stosować różne nieuczciwe techniki pozycjonowania, aby sztucznie podnosić wartość PageRank swoich witryn. Na porządku dziennym był handel linkami – kupowanie i sprzedawanie odnośników na stronach o wysokim PageRank wyłącznie w celu „podbicia” notowań innych witryn. Powstawały tzw. farmy linków i strony zapleczowe, których jedynym celem było przekazywanie mocy innym serwisom. Takie praktyki były sprzeczne z wytycznymi Google, ponieważ promowały strony niekoniecznie wartościowe, a jedynie dobrze “podlinkowane”.

Google zareagowało, aby utrzymać jakość wyników wyszukiwania. W 2005 roku firma wprowadziła atrybut rel=”nofollow”, pozwalający oznaczać linki sponsorowane lub spamowe tak, by nie przekazywały PageRank. Nie rozwiązało to jednak problemu całkowicie. W kolejnych latach Google zaczęło karać witryny za udział w sztucznych sieciach linków i coraz mniej ufało samemu wskaźnikowi PageRank. W 2009 roku Google podjęło decyzję o stopniowym wycofaniu publicznego PageRank. Firma usunęła ten wskaźnik ze swojego panelu dla webmasterów (Google Webmaster Tools), a w 2013 roku przeprowadziła ostatnią aktualizację wartości PageRank wyświetlanych na Toolbarze. Ostatecznie w 2016 roku Google całkowicie wyłączyło możliwość sprawdzania PageRank – odtąd algorytm działa już tylko za kulisami, bez ujawniania konkretnych wartości użytkownikom.

PageRank a pozycjonowanie stron internetowych

Współcześnie oficjalny wskaźnik PageRank nie jest już dostępny publicznie, ale sama koncepcja oceniania stron na podstawie linków wciąż stanowi istotny element algorytmu Google. Linki przychodzące nadal wpływają na pozycjonowanie – serwis z wieloma wartościowymi odnośnikami zewnętrznymi zazwyczaj osiąga lepszą widoczność w wynikach wyszukiwania. Jednak dzisiejsze SEO to znacznie więcej niż tylko zdobywanie linków. Google bierze pod uwagę setki różnych czynników rankingowych, m.in. jakość i unikalność treści na stronie, dopasowanie contentu do intencji użytkownika, optymalizacja techniczna (np. szybkość działania, dostosowanie do mobile) czy ogólne doświadczenie użytkownika.

Oznacza to, że jako właściciel strony nie powinieneś skupiać się wyłącznie na PageRank lub liczbie linków. O wiele ważniejsze jest budowanie całościowej wartości swojej witryny: tworzenie przydatnych i atrakcyjnych treści, dbanie o jej sprawne działanie oraz naturalne pozyskiwanie linków poprzez wartościowe materiały i relacje z innymi stronami. Algorytm PageRank (choć niewidoczny) nadal funkcjonuje w tle, nagradzając witryny, do których prowadzą dobrej jakości odnośniki. Mimo to nawet najwyższy hipotetyczny „PageRank” nie zapewni sukcesu, jeśli strona nie spełnia oczekiwań użytkowników albo jest zaniedbana pod innymi względami.

Alternatywy dla PageRank – metryki oceny linków

Brak publicznego PageRank sprawił, że specjaliści SEO zaczęli korzystać z innych wskaźników do oceny **autorytetu strony** i siły profilu linków. W odpowiedzi na te potrzeby powstały metryki tworzone przez niezależne narzędzia:

• Domain Authority (DA): Wskaźnik opracowany przez firmę Moz, oceniający autorytet domeny w skali 1–100. Im wyższy DA, tym silniejsza wydaje się domena w oparciu o jakość i liczbę linków prowadzących.
• Domain Rating (DR) i URL Rating (UR): Metryki używane przez narzędzie Ahrefs. DR ocenia ogólną moc profilu linków całej domeny, a UR dotyczy konkretnej podstrony (URL). Oba wskaźniki prezentowane są w skali 1–100.
• Trust Flow (TF) i Citation Flow (CF): Wskaźniki firmy Majestic. TF (flow zaufania) mierzy jakość linków na podstawie zaufanych źródeł, a CF (flow cytowań) wskazuje na liczbę linków. Kombinacja tych wartości daje obraz profilu linkowego witryny – gdy obie wartości są wysokie, oznacza to liczne i jednocześnie jakościowe odnośniki.
• Authority Score: Metryka dostępna w narzędziu Semrush, łącząca różne czynniki (profil linków, ruch, elementy SEO on-site) w jedną ogólną ocenę siły domeny.

Powyższe wskaźniki nie pochodzą od Google i nie wpływają bezpośrednio na ranking. Są jednak przydatnymi narzędziami analitycznymi, pozwalającymi ocenić, jak strona wypada na tle konkurencji pod względem profilu linków. Mówiąc prościej: choć nie znamy już oficjalnego PageRank, dzięki tym alternatywnym metrykom możemy oszacować, czy nasza witryna ma silną pozycję (pod kątem linków), czy wymaga dalszego wzmacniania poprzez link building.

Najczęściej zadawane pytania o PageRank

Czy Google nadal używa algorytmu PageRank?

Tak. Google wciąż wykorzystuje koncepcję PageRank w swoim systemie rankingowym, choć firma nie udostępnia już tego wskaźnika użytkownikom. Liczba i jakość linków przychodzących nadal wpływa na pozycję strony w wynikach wyszukiwania – PageRank pozostaje więc elementem algorytmu, ale jest tylko jednym z wielu czynników branych pod uwagę przez Google.

Jak sprawdzić PageRank swojej strony?

Obecnie nie ma możliwości sprawdzenia oficjalnego PageRank, ponieważ Google nie publikuje takich danych. Zamiast tego możesz skorzystać z opisanych wyżej wskaźników, takich jak Domain Authority (Moz) czy Domain Rating (Ahrefs), lub innych narzędzi SEO. Pozwolą Ci one w przybliżeniu ocenić siłę profilu linków Twojej witryny.

Jak zwiększyć PageRank (moc linkową) swojej strony?

Aby zwiększyć „moc linkową” strony, skup się na działaniach SEO zapewniających naturalne linki zwrotne. Twórz wartościowe treści, którymi użytkownicy zechcą się dzielić i do których będą odsyłać na swoich stronach. Nawiązuj współpracę z zaufanymi witrynami w branży (np. publikując artykuły gościnne) i dbaj o optymalizację techniczną swojego serwisu. Unikaj za to sztucznych metod zdobywania linków (jak spam w komentarzach czy kupowanie odnośników), bo mogą przynieść więcej szkody niż pożytku.