Laws of UX – jak psychologia użytkownika wspiera projektowanie

Projekt Laws of UX, stworzony przez Jona Yablonskiego, to jedno z najbardziej rozpoznawalnych i cytowanych źródeł wiedzy o projektowaniu doświadczeń użytkownika. Strona internetowa, która rozpoczęła cały projekt, przedstawia kilkanaście zasad psychologicznych i poznawczych, które wpływają na sposób, w jaki ludzie odbierają i korzystają z interfejsów. Yablonski w klarowny sposób opisuje, jak stosować te prawa w praktyce projektowej, jednocześnie przedstawiając je w atrakcyjnej formie graficznej.

Wśród prezentowanych koncepcji można znaleźć takie zasady jak:

• Prawo Hicka – im więcej opcji, tym dłużej trwa podjęcie decyzji,
• Prawo Fittsa – czas dotarcia do celu zależy od jego wielkości i odległości,
• Prawo Millera – ograniczenia pamięci krótkotrwałej,
• Efekt estetyki i użyteczności – użytkownicy postrzegają atrakcyjniejsze interfejsy jako bardziej funkcjonalne,
• Prawo Jakobsa – użytkownicy oczekują, że nowy interfejs będzie działał podobnie do znanych rozwiązań.

Te zasady, często nieznane początkującym projektantom, stanowią fundament skutecznego UX designu. Dzięki Yablonskiemu zostały zebrane w jednym miejscu, uporządkowane i przedstawione w przystępny sposób, co uczyniło je niezwykle użytecznym narzędziem dydaktycznym.

Laws of UX to nie tylko strona internetowa, ale również książka oraz część szerszej inicjatywy edukacyjnej. Yablonski konsekwentnie promuje świadome projektowanie oparte na wiedzy z zakresu psychologii poznawczej, pokazując, że dobre interfejsy to nie tylko estetyka, ale również głębokie zrozumienie sposobu myślenia użytkownika. Dla wielu osób był to pierwszy kontakt z ideą, że UX to nie tylko design, ale przede wszystkim nauka o człowieku.

Jon Yablonski jako edukator i promotor świadomego designu

Jedną z największych sił Jona Yablonskiego jest jego talent do tłumaczenia złożonych idei na język dostępny i praktyczny. Jego teksty, wystąpienia i materiały edukacyjne kierowane są nie tylko do doświadczonych projektantów, ale również do tych, którzy dopiero zaczynają swoją drogę w świecie user experience. Yablonski nie tworzy bariery intelektualnej – przeciwnie, jego praca opiera się na dostępności wiedzy i demokratyzacji dostępu do profesjonalnych narzędzi projektowych.

Na swoim blogu i w mediach społecznościowych regularnie publikuje przemyślenia na temat:

• dobrych praktyk projektowania,
• architektury informacji,
• dostępności cyfrowej,
• etyki projektowania,
• relacji między UI a UX.

Jego podejście łączy teorię z praktyką – zachęca do testowania, eksperymentowania i analizowania reakcji użytkowników w realnym środowisku. Nie promuje gotowych szablonów, lecz rozwój myślenia projektowego opartego na empatii i danych.

Jablonski jest też aktywnym uczestnikiem konferencji branżowych oraz autorem wykładów i webinarów, które przyciągają uwagę nie tylko projektantów, ale także menedżerów, deweloperów i liderów zespołów produktowych. W jego wystąpieniach często pojawia się wątek komunikacji międzyzespołowej, roli projektanta jako mediatora między technologią a człowiekiem oraz wyzwań etycznych, jakie niesie ze sobą wpływ projektów cyfrowych na codzienne życie użytkowników.

Wszystko to sprawia, że Yablonski nie jest jedynie twórcą treści edukacyjnych, ale także autorytetem w dziedzinie odpowiedzialnego projektowania. Jego głos w dyskusji o przyszłości UX ma duże znaczenie – nie tylko w kontekście narzędzi i trendów, ale również wartości, jakie powinny towarzyszyć twórcom produktów cyfrowych.

Psychologia poznawcza jako fundament projektowania interfejsów

Jon Yablonski od początku swojej kariery kładzie ogromny nacisk na zrozumienie procesów poznawczych, które wpływają na sposób interakcji człowieka z technologią. W jego pracy znajdziemy odniesienia do badań psychologicznych, teorii percepcji i neurobiologii, które tłumaczą, dlaczego pewne rozwiązania interfejsowe są bardziej skuteczne od innych. Nie chodzi tu o kopiowanie trendów czy wizualnych schematów – chodzi o projektowanie zgodne z naturą ludzkiego myślenia.

Yablonski pokazuje, że użytkownik to nie idealny, racjonalny aktor, ale osoba działająca w określonym kontekście, pod wpływem emocji, z ograniczoną pamięcią i uwagą. Projektowanie musi więc odpowiadać na te ograniczenia i nie wzmacniać ich, lecz je redukować. W tym kontekście psychologia nie jest dodatkiem – jest rdzeniem skutecznego UX.

Na przykładzie prawa Hicka tłumaczy, dlaczego zbyt wiele opcji może paraliżować decyzję. Dzięki prawu Fittsa wyjaśnia, jak projektować przyciski, by były łatwe do kliknięcia. W efekcie jego prace to nie tylko estetyczne projekty, ale przede wszystkim narzędzia zwiększające efektywność i komfort użytkowania. Uczy też projektantów, by nie ulegali iluzji własnej wiedzy – przypomina, że każdy projekt wymaga testów, walidacji i pokory wobec realnych zachowań użytkowników.

Dzięki integracji psychologii z projektowaniem Yablonski stworzył nowy język rozmowy o UX – język, który pozwala na bardziej świadome podejmowanie decyzji, a także na lepszą współpracę w interdyscyplinarnych zespołach produktowych. To podejście znajduje zastosowanie nie tylko w projektach komercyjnych, ale również edukacyjnych, medycznych czy społecznych, gdzie UX ma realny wpływ na jakość życia.

Wkład Jona Yablonskiego w rozwój narzędzi i zasobów dla projektantów

Oprócz pracy edukacyjnej, Jon Yablonski angażuje się również w rozwój narzędzi wspierających codzienną pracę projektantów UX i UI. Jest autorem aplikacji, stron internetowych i zasobów cyfrowych, które pomagają w analizie zachowań użytkowników, tworzeniu map mentalnych czy wdrażaniu zasad dostępności. Jego podejście do technologii opiera się na przekonaniu, że dobry design zaczyna się od dobrego procesu – a dobry proces można wspierać mądrymi narzędziami.

Jablonski przywiązuje dużą wagę do dostępności swoich zasobów. Wszystko, co tworzy, jest zaprojektowane z myślą o maksymalnej czytelności, prostocie i zrozumieniu. Interfejsy jego narzędzi nie odciągają uwagi – prowadzą użytkownika krok po kroku, wspierając jego proces twórczy. W swoich materiałach często dzieli się doświadczeniem z pracy nad tymi narzędziami, pokazując, jak wygląda proces iteracyjny, testowanie i współpraca z użytkownikami końcowymi.

Przez lata jego zasoby edukacyjne zostały przetłumaczone na wiele języków i wykorzystywane na uczelniach, bootcampach i szkoleniach korporacyjnych. W środowisku projektowym uchodzi za osobę, której materiały można polecać początkującym bez obaw o jakość i aktualność wiedzy. Dzięki niemu wiele osób zyskało nie tylko kompetencje techniczne, ale też głębsze zrozumienie sensu projektowania jako procesu tworzenia wartości dla drugiego człowieka.