Czym jest Matomo i do czego służy?

Matomo (dawniej znane jako Piwik) to popularne narzędzie analityczne open-source, które pomaga w analizie ruchu na stronie i śledzeniu statystyk witryny internetowej. Pozwala na monitorowanie ruchu na stronie, analizę źródeł odwiedzin, zachowań użytkowników oraz innych istotnych wskaźników. Dzięki temu właściciele stron i marketerzy mogą podejmować lepsze decyzje oparte na rzeczywistych danych. Matomo daje pełną kontrolę nad danymi — jest instalowane na własnym serwerze użytkownika (wersja on-premise) lub może działać jako usługa w chmurze (Matomo Cloud).

Geneza i znaczenie nazwy

Narzędzie to powstało początkowo w Nowej Zelandii pod nazwą Piwik. W kolejnych latach projekt rozwinął się i w 2018 roku zmienił nazwę na Matomo, co w języku polskim oznacza „uczciwość” lub „uczciwy”. Projekt jest rozwijany jako oprogramowanie open-source, więc kod źródłowy jest publicznie dostępny. Użytkownik może dowolnie modyfikować Matomo oraz dostosowywać je do własnych potrzeb.

Matomo jako alternatywa dla Google Analytics

Matomo często traktuje się jako odpowiednik lub alternatywę dla Google Analytics. Podobnie jak narzędzie Google, Matomo zbiera dane o odwiedzających stronę (ilość wizyt, odsłon, ścieżki zachowań czy konwersje). Jednak Matomo stawia mocny nacisk na prywatność danych i kontrolę nad nimi. Użytkownik nie oddaje danych w ręce dużych korporacji – wszystkie informacje są przechowywane na jego własnym serwerze lub w wybranym centrum danych w chmurze (np. w Europie). Dzięki temu Matomo działa w sposób zgodny z wymogami RODO i innymi przepisami ochrony prywatności.

Przykłady zastosowania

Matomo sprawdza się wszędzie tam, gdzie potrzebna jest szczegółowa analiza ruchu na stronie i zachowań użytkowników. Może być używane zarówno przez właścicieli małych blogów, jak i duże sklepy internetowe. Przykładowe zastosowania to:

• Śledzenie ilu użytkowników odwiedziło stronę i skąd na nią trafili (np. z wyszukiwarek, mediów społecznościowych czy bezpośrednich linków).
• Analiza popularnych podstron (identyfikacja najczęściej oglądanych stron i czasu spędzanego na nich).
• Monitorowanie ścieżek konwersji i realizacji celów (np. liczba wypełnionych formularzy czy zakupów dokonanych przez klientów).
• Badanie zachowań użytkowników za pomocą dodatkowych narzędzi, takich jak mapy cieplne (heatmapy) czy nagrywanie sesji.

Dzięki tym informacjom można lepiej zrozumieć potrzeby odwiedzających, zoptymalizować treści strony i podejmować świadome decyzje marketingowe. Matomo jest więc wszechstronną platformą wykorzystywaną w wielu działaniach marketingu internetowego i analityki danych.

Najważniejsze funkcje Matomo

Matomo oferuje wiele funkcji pomagających w kompleksowej analizie statystyk strony. Poniżej przedstawiamy te najważniejsze.

Podstawowe statystyki ruchu

Matomo automatycznie gromadzi i raportuje podstawowe informacje o ruchu na stronie. Obejmuje to:

• Liczbę odwiedzin i unikalnych użytkowników – ile razy strona została odwiedzona oraz ilu różnych odwiedzających ją zobaczyło.
• Odsłony i czas na stronie – ile było odsłon (czyli ile stron użytkownicy przejrzeli) oraz średni czas spędzany na witrynie.
• Źródła ruchu – skąd pochodzą odwiedzający (np. z Google, Facebooka, innych stron lub bezpośrednich wejść), co pozwala ocenić skuteczność kampanii marketingowych.
• Geolokalizacja i urządzenia – informacje o kraju, mieście, a także o typie urządzeń (komputer, tablet, telefon) czy używanych przeglądarkach.
• Współczynnik odrzuceń – odsetek użytkowników, którzy opuścili stronę bez interakcji, co może świadczyć o jakości treści.

Dzięki tym raportom nawet początkujący użytkownicy mogą zrozumieć, jak zmienia się popularność ich strony i jakie zachowania wykazują odwiedzający.

Cel i konwersje

Matomo umożliwia definiowanie celów konwersji. Mogą to być różne działania użytkownika ważne dla biznesu, np.:

• wypełnienie formularza kontaktowego,
• zapis do newslettera,
• dokonanie zakupu w sklepie internetowym,
• przejście na konkretną podstronę czy kliknięcie określonego przycisku.

Dzięki śledzeniu celów dowiadujesz się, ile osób realizuje te akcje. Pozwala to mierzyć skuteczność kampanii marketingowych, oceniać zwrot z inwestycji (ROI) oraz optymalizować ścieżki zakupowe i procesy konwersji.

Statystyki e-commerce

Matomo zawiera specjalne raporty dla sklepów internetowych. Pozwalają one analizować sprzedaż i zachowanie klientów na różnych etapach zakupów. Do głównych funkcji e-commerce należą:

• śledzenie liczby zamówień i przychodów generowanych przez sklep,
• analiza porzuconych koszyków (ilu klientów dodało towary do koszyka, ale nie dokończyło zakupu),
• przeglądanie ścieżek zakupowych (skąd klienci trafiają do sklepu i co przeglądają przed zakupem),
• porównywanie skuteczności różnych kampanii reklamowych pod kątem wygenerowanych przychodów.

Dzięki temu sprzedawcy mogą lepiej zarządzać ofertą i strategią marketingową, poprawiając konwersję i generując większy zysk.

Analiza zachowań i segmentacja

Matomo umożliwia zaawansowaną analizę dzięki funkcjom takim jak segmentacja oraz śledzenie szczegółowych interakcji użytkowników. Użytkownik może tworzyć segmenty (grupy) na podstawie wybranych kryteriów (np. źródło ruchu, lokalizacja, używane urządzenie, wcześniejsze działania). Matomo oferuje także śledzenie oddzielnych zdarzeń (eventów) – na przykład kliknięć w określone linki czy pobrań plików.

Kolejną przydatną funkcją jest analiza przepływu użytkowników („ścieżki użytkowników”) – śledzenie, które strony odwiedzili najpierw i co kliknęli później. Znajomość tych zachowań pomaga zoptymalizować układ strony i lepiej dopasować treść do potrzeb odwiedzających.

Dodatkowe moduły: heatmapy, nagrywanie sesji i A/B testy

Matomo posiada także rozszerzenia (wtyczki) oferujące dodatkowe narzędzia analityczne. Przykłady to:

• Mapy cieplne (heatmapy) – wizualizacje pokazujące, gdzie na stronie użytkownicy najczęściej klikają lub jak daleko przewijają stronę. Dzięki temu można sprawdzić, które elementy witryny przyciągają uwagę.
• Nagrywanie sesji (session recordings) – zapisy rzeczywistej aktywności użytkowników (ruchy myszką, przewijanie strony itp.), co pozwala zobaczyć, jak wchodzą oni w interakcję ze stroną w praktyce.
• A/B testy – funkcje pozwalające sprawdzić różne warianty stron (np. różny układ przycisków czy nagłówków), aby wybrać ten, który daje najlepsze wyniki (najwięcej konwersji).

Większość tych zaawansowanych modułów dostępna jest jako wtyczki w oficjalnym repozytorium Matomo. Oznacza to, że można rozbudować funkcje Matomo wedle potrzeb.

Zalety Matomo

Matomo ma wiele mocnych stron, zwłaszcza w porównaniu z innymi narzędziami analitycznymi. Do najważniejszych zalet należą:

Prywatność i pełna własność danych

• Matomo nie wysyła danych do zewnętrznych firm – wszystkie statystyki przechowywane są lokalnie na serwerze użytkownika (lub w wybranym regionie chmury). Ułatwia to spełnienie wymagań RODO i innych przepisów o ochronie danych. Prywatność danych jest tu traktowana priorytetowo.
• Domyślnie Matomo używa plików cookies pierwszej strony (first-party cookies), co zmniejsza ryzyko blokowania śledzenia przez przeglądarki i poprawia zgodność z politykami prywatności.
• Dzięki otwartemu kodowi każdy może sprawdzić, jakie dane są zbierane i jak są przetwarzane. To zwiększa zaufanie do narzędzia.

Brak limitów i elastyczność

• Wersja self-hosted Matomo nie narzuca limitu na liczbę odwiedzin, zdarzeń czy raportów – jedynym ograniczeniem jest pojemność używanego serwera. Można więc analizować bardzo duży ruch, w przeciwieństwie do niektórych usług freemium, które mają limity.
• Matomo oferuje też możliwość łatwej migracji danych z Google Analytics. Posiada bezpłatne narzędzie do importu historycznych danych, co pozwala zachować ciągłość analizy po zmianie platformy.
• Funkcje Matomo są bardzo elastyczne – można instalować dodatkowe wtyczki z oficjalnego repozytorium (Matomo Marketplace), dostosowywać raporty i kokpity do własnych potrzeb oraz integrować Matomo z popularnymi systemami (np. sklepami internetowymi czy platformami CMS).

Oprogramowanie darmowe i open-source

• Matomo w wersji podstawowej jest darmowe – wystarczy pobrać oprogramowanie i zainstalować je na serwerze. Nie trzeba płacić żadnej licencji za samą platformę, co jest atrakcyjne dla wielu firm i projektów.
• Jako projekt open-source Matomo jest wspierane przez społeczność deweloperów oraz partnerów. Istnieje wiele darmowych wtyczek i rozszerzeń, a użytkownicy mogą sami tworzyć nowe funkcje.
• Dla osób, które nie chcą zajmować się samodzielnym hostowaniem, dostępne są również płatne plany chmurowe. Dzięki temu początkujący użytkownicy mogą zacząć korzystać z Matomo szybko, bez potrzeby posiadania dużej wiedzy technicznej.

Rozbudowane raporty i integracje

• Matomo oferuje szczegółowe raporty statystyczne, obejmujące wiele aspektów analizy strony: metryki witryny, działania użytkowników, źródła ruchu czy szybkość ładowania stron. Umożliwia to przejrzystą prezentację danych marketingowych.
• Narzędzie integruje się z popularnymi platformami: WordPress (poprzez wtyczkę), systemami e-commerce oraz innymi aplikacjami marketingowymi. Ułatwia to zbieranie kompleksowych danych w jednym miejscu.
• Dodatkowo Matomo oferuje własny Tag Manager, który upraszcza zarządzanie kodami śledzącymi (tagami) na stronie bez konieczności zmiany kodu źródłowego witryny.

Wady Matomo

Mimo że Matomo ma wiele zalet, należy także rozważyć pewne wady lub ograniczenia tego narzędzia, zwłaszcza dla początkujących użytkowników:

Wymagania techniczne i wydajność

• Aby korzystać z darmowej wersji Matomo, trzeba posiadać własny serwer (lub konto hostingowe) do instalacji. Osoby bez doświadczenia technicznego mogą potrzebować pomocy przy konfiguracji i aktualizacjach.
• Wszystkie dane są przetwarzane na serwerze użytkownika. Jeśli witryna ma bardzo duży ruch, gromadzenie statystyk może obciążać zasoby serwera i spowalniać działanie strony, chyba że zainwestuje się w mocniejszy hosting lub wybierze płatną wersję chmurową.

Opłaty za zaawansowane funkcje

• Podstawowy pakiet Matomo jest darmowy, jednak za niektóre zaawansowane moduły trzeba zapłacić. Przykładowo, pełne wykorzystanie map cieplnych, nagrywania sesji czy zaawansowanych raportów może wymagać zakupu płatnej wtyczki z Matomo Marketplace.
• Wersja chmurowa Matomo (SaaS) jest płatna – plany abonamentowe zaczynają się od kilkudziesięciu dolarów miesięcznie (w zależności od liczby monitorowanych odsłon). Dla małych firm to raczej niewielki wydatek, ale warto uwzględnić go w budżecie.

Złożoność interfejsu

• Interfejs Matomo oferuje wiele opcji i raportów, co może być przytłaczające dla nowych użytkowników. Osoby przyzwyczajone do prostego panelu Google Analytics mogą potrzebować czasu, aby odnaleźć się we wszystkich funkcjach Matomo.
• Wsparcie techniczne (pomoc) dla wersji darmowej jest ograniczone głównie do dokumentacji i forów. Jeśli potrzebna jest szybka pomoc, często konieczne jest wykupienie płatnego planu wsparcia lub kontakt z zewnętrznymi specjalistami.

Wersje Matomo: darmowa i płatna

Matomo jest dostępne w dwóch podstawowych formach:

Matomo On-Premise (darmowe oprogramowanie)

Jest to wersja, którą można bezpłatnie pobrać i zainstalować na własnym serwerze. Daje pełną kontrolę nad konfiguracją i danymi. Użytkownik może dowolnie rozbudowywać Matomo o dodatkowe wtyczki (wiele jest dostępnych bezpłatnie) z oficjalnego repozytorium. Wersja ta nie posiada ograniczeń dotyczących liczby raportów czy odwiedzin, poza fizycznymi limitami serwera.

Matomo Cloud (usługa w chmurze)

Alternatywnie Matomo oferuje płatną usługę w chmurze. W tym modelu to dostawca Matomo zajmuje się instalacją, aktualizacjami i bezpieczeństwem serwerów. Użytkownik płaci abonament (zwykle roczny) zależny od liczby monitorowanych odsłon. W zamian otrzymuje gwarantowane zasoby w chmurze i wsparcie techniczne. Jest to wygodne rozwiązanie dla osób bez wiedzy technicznej lub takich, którzy nie chcą samodzielnie zajmować się utrzymaniem systemu.

Rozszerzenia i płatne moduły

Niezależnie od wybranej formy, część rozszerzeń Matomo jest płatna. Są to na przykład dodatkowe pakiety raportów (np. zaawansowane analizy koszyków, Big Data na potrzeby SEO czy zaawansowane bezpieczeństwo). Warto jednak podkreślić, że kluczowe funkcje podstawowe działają bezpłatnie, a większość użytkowników zaczyna od darmowego pakietu i z czasem dokupuje tylko te elementy, które są im naprawdę potrzebne.