Początki Girls Who Code – idea, która zmieniła oblicze technologii

Girls Who Code narodziło się z obserwacji – bolesnej, ale prawdziwej. Reshma Saujani zauważyła, że w świecie technologii brakuje dziewcząt i kobiet. W trakcie swojej kampanii politycznej, podczas której odwiedzała szkoły i społeczności lokalne, uderzyło ją, jak bardzo dziewczynki są wykluczane z przestrzeni związanych z programowaniem. Zadała sobie pytanie: dlaczego, skoro mają potencjał, ciekawość i umiejętności, nie widzimy ich w salach informatycznych, w startupach technologicznych, na uczelniach technicznych? Postanowiła coś z tym zrobić.

W 2012 roku założyła Girls Who Code – organizację non-profit, której celem było zapewnienie dziewczynkom dostępu do nauki kodowania i inspiracji do budowania kariery w świecie technologii. Projekt ruszył od małych grup warsztatowych, ale bardzo szybko rozwinął się w sieć ogólnokrajową, a następnie międzynarodową. Girls Who Code oferuje programy letnie, zajęcia pozalekcyjne, kluby i platformy cyfrowe, które uczą nie tylko języków programowania, ale także myślenia projektowego, współpracy i pewności siebie.

Fundamentem organizacji jest wiara w to, że edukacja technologiczna nie powinna być zarezerwowana dla uprzywilejowanych. Dlatego GWC szczególną uwagę zwraca na docieranie do uczennic z mniejszości etnicznych, społeczności o ograniczonym dostępie do technologii i dziewcząt z rodzin, które nie miały wcześniej kontaktu ze światem IT. Reshma wiedziała, że samo nauczanie kodu nie wystarczy – trzeba też zmienić sposób, w jaki społeczeństwo postrzega rolę kobiet w technologii. Girls Who Code to także kampanie społeczne, partnerstwa z firmami technologicznymi, publikacje medialne i obecność w kulturze popularnej, które mają przełamać stereotypy i zbudować nowy obraz programistki – pewnej siebie, kreatywnej, obecnej.

Misja i wartości – równość, odwaga i empatia

Reshma Saujani od początku nie chciała stworzyć jedynie programu edukacyjnego. Jej celem było zbudowanie ruchu. Girls Who Code opiera się na silnym kręgosłupie wartości, które przenikają wszystkie działania organizacji – od treści zajęć, przez komunikację z uczennicami, po sposób budowania relacji z partnerami biznesowymi. To wartości takie jak odwaga w działaniu, solidarność kobiet, empatia i poczucie misji.

W swoich wystąpieniach Reshma często podkreśla, że dziewczynki od najmłodszych lat uczone są perfekcjonizmu, a nie odwagi. Chłopcy zachęcani są do ryzyka, eksperymentów i działania, podczas gdy dziewczęta często czują presję bycia „grzecznymi” i „bezbłędnymi”. Girls Who Code chce to zmienić. Uczy, że kodowanie to proces, że błędy są naturalne, a porażki są częścią nauki. To ogromna zmiana mentalności, która pozwala uczennicom nie tylko pisać kod, ale też budować swoją siłę psychiczną i pewność siebie.

Wartości GWC znajdują odzwierciedlenie w całej strukturze organizacji:

• Mentoring i role models – dziewczęta mają kontakt z kobietami pracującymi w technologii, które dzielą się swoimi historiami i doświadczeniem,
• Wspólnota i współpraca – programy zachęcają do pracy zespołowej, wzajemnego wsparcia i rozwoju relacji,
• Inkluzywność – uczestniczki pochodzą z różnych środowisk społecznych i kulturowych, co buduje bogatszą, bardziej empatyczną przestrzeń do nauki,
• Kreatywność – programowanie nie jest tylko techniczne, to także sposób wyrażania siebie i rozwiązywania problemów społecznych.

W świecie, gdzie kobiety często muszą walczyć o swoją przestrzeń, Girls Who Code daje im narzędzia – nie tylko w postaci technologii, ale także siły wspólnoty, języka odwagi i świadomości, że nie są same.

Wpływ na system edukacji i rynek pracy

Reshma Saujani, poprzez Girls Who Code, realnie wpływa na system edukacji i sposób, w jaki firmy technologiczne postrzegają rekrutację. Dzięki GWC tysiące dziewcząt co roku zdobywa kompetencje, które pozwalają im myśleć o przyszłości w sposób ambitny i niezależny. W ciągu pierwszej dekady działalności organizacja dotarła do ponad 500 tysięcy uczennic w Stanach Zjednoczonych i setkach innych krajów poprzez programy partnerskie. Wielu z nich kontynuuje naukę na kierunkach technicznych, trafia na staże i buduje kariery w najbardziej prestiżowych firmach technologicznych.

Firmy takie jak Microsoft, IBM, Facebook, Apple, Twitter czy Accenture aktywnie współpracują z Girls Who Code, wspierając programy, oferując stypendia i przyjmując absolwentki na praktyki oraz stałe stanowiska. W ten sposób GWC staje się pomostem między edukacją a realnym rynkiem pracy, a nie tylko warsztatem czy zajęciami dodatkowymi. To organizacja, która ma realną siłę sprawczą – zmienia struktury zatrudnienia, wpływa na polityki HR i promuje równość płci w rekrutacji technologicznej.

Reshma podkreśla, że nie wystarczy uczyć dziewcząt – trzeba też zmienić system, do którego wchodzą. Dlatego GWC prowadzi także działania rzecznicze, bierze udział w debatach politycznych, publikuje raporty o stanie edukacji technologicznej i różnorodności w firmach. To holistyczne podejście, które pokazuje, że transformacja zaczyna się od edukacji, ale musi kończyć się w strukturach władzy i rynku.

Reshma Saujani jako autorka, mówczyni i liderka idei

Poza działalnością organizacyjną Reshma Saujani buduje także własną markę jako autorka książek, mówczyni TED, liderka opinii i promotorka odwagi kobiet. Jej książka „Brave, Not Perfect” stała się manifestem dla kobiet, które chcą wyjść poza schematy i nauczyć się żyć odważnie, a nie zgodnie z oczekiwaniami. W książce opowiada o własnych zmaganiach z perfekcjonizmem, o porażkach, lekcjach z kampanii politycznej i momentach, kiedy musiała wybierać między bezpieczną drogą a drogą zgodną z jej wartościami.

Jej wystąpienie TED „Teach girls bravery, not perfection” obejrzały miliony widzów na całym świecie i zostało przetłumaczone na kilkanaście języków. To mowa, która porusza – bo mówi o czymś, co zna każda kobieta: lęku przed oceną, potrzebie aprobaty, braku wiary we własne kompetencje. Reshma nie zatrzymuje się na diagnozie – daje narzędzia do działania. Zachęca kobiety do mówienia „tak” nowym wyzwaniom, podejmowania ryzyka i otwierania drzwi, które wydawały się zamknięte.

Po latach działalności Reshma Saujani założyła również Marshall Plan for Moms – inicjatywę społeczną i kampanię na rzecz uznania pracy matek i wprowadzenia systemowych rozwiązań wspierających kobiety, które łączą opiekę domową z życiem zawodowym. Pandemia COVID-19 jeszcze mocniej unaoczniła nierówności, które Saujani chce zmieniać. Dzięki temu nie jest postrzegana tylko jako aktywistka technologiczna – ale jako liderka społeczna o szerokim, systemowym spojrzeniu.