UpdraftPlus – co to jest i do czego służy?
Podstawowe informacje o wtyczce UpdraftPlus
Wtyczka UpdraftPlus to jedno z najpopularniejszych narzędzi do tworzenia kopii zapasowych i przywracania stron opartych na WordPressie. Pozwala ona na wykonywanie pełnych kopii zapasowych plików strony oraz bazy danych, a w razie potrzeby umożliwia szybkie przywrócenie strony do wcześniejszego stanu. Dzięki temu użytkownicy mogą zabezpieczyć się przed utratą danych spowodowaną awarią serwera, atakiem hakerskim czy błędem podczas aktualizacji wtyczek lub motywów.
UpdraftPlus wyróżnia się na tle innych rozwiązań szerokim zakresem funkcji dostępnych nawet w wersji bezpłatnej. Została ona zainstalowana na milionach witryn i cieszy się zaufaniem zarówno początkujących blogerów, jak i doświadczonych administratorów. Dzięki prostemu interfejsowi i polskiej wersji językowej, konfiguracja wtyczki jest intuicyjna, a regularne tworzenie kopii zapasowych staje się łatwym do wyrobienia nawykiem.
Regularne wykonywanie własnych backupów jest niezwykle ważne, ponieważ nie zawsze można polegać na kopiach tworzonych przez usługodawcę hostingowego. UpdraftPlus zapewnia pełną kontrolę nad procesem tworzenia i przechowywania kopii bezpieczeństwa strony. W kolejnych sekcjach przedstawimy główne funkcje wtyczki, omówimy jej bezpłatne i płatne warianty, a także przeanalizujemy zalety i wady tego rozwiązania oraz nasze wrażenia z codziennego użytkowania.
Główne funkcje UpdraftPlus
Ręczne i automatyczne tworzenie kopii zapasowych
Podstawową funkcjonalnością UpdraftPlus jest oczywiście tworzenie kopii zapasowych całej witryny. Wtyczka umożliwia wykonanie backupu na żądanie – wystarczy jedno kliknięcie w panelu administracyjnym WordPress, by rozpocząć tworzenie aktualnej kopii plików i bazy danych. Oprócz ręcznego uruchamiania backupu, UpdraftPlus pozwala także zaplanować automatyczne harmonogramy kopii zapasowych. Użytkownik może ustawić, jak często mają być wykonywane kopie – do wyboru są m.in. interwały co 2, 4, 8 lub 12 godzin, raz dziennie, raz w tygodniu, a nawet raz na miesiąc. Co więcej, wtyczka daje możliwość osobnego ustalenia częstotliwości dla bazy danych i dla plików (np. baza codziennie, a pliki raz w tygodniu), dostosowując plan backupu do dynamiki zmian na stronie.
UpdraftPlus oferuje opcję utrzymywania określonej liczby ostatnich kopii zapasowych – starsze mogą być automatycznie usuwane, aby nie zapełniać przestrzeni dyskowej. Dzięki temu nie trzeba pamiętać o ręcznym kasowaniu starych backupów; wtyczka zadba o porządek według ustalonych przez nas reguł. Proces tworzenia kopii odbywa się w tle, a postęp można śledzić w logach wtyczki. Nawet w przypadku większych witryn, UpdraftPlus radzi sobie dzieląc backup na mniejsze archiwa, co zapobiega przerwaniu procesu przy ograniczonych zasobach serwera. Po ukończeniu tworzenia kopii, użytkownik może pobrać pliki backupu na swój komputer lub pozostawić je w wybranej lokalizacji zdalnej.
Przywracanie kopii zapasowych
Drugą ważną funkcją wtyczki jest łatwe przywracanie danych z utworzonych kopii. UpdraftPlus pozwala na przywrócenie całej witryny bądź wybranych komponentów (np. tylko bazy danych, tylko wtyczek, motywów lub plików przesłanych do biblioteki mediów). Proces przywracania jest zautomatyzowany i odbywa się za pomocą kilku kliknięć. W panelu „Kopia zapasowa/Przywracanie” użytkownik widzi listę dostępnych backupów wraz z informacją o ich zawartości i dacie utworzenia. Wystarczy wybrać odpowiednią kopię, zaznaczyć elementy do odtworzenia i potwierdzić operację.
Wtyczka samodzielnie rozpakowuje archiwa i odtwarza pliki na serwerze oraz dane w bazie. Dzięki wbudowanym mechanizmom, UpdraftPlus potrafi też rozwiązać typowe problemy przy migracji lub odtwarzaniu, np. dokonując automatycznego wyszukania i zamiany adresów URL w bazie danych, gdy przywracamy stronę na inny adres domeny. Przywracanie kopii zapasowej przebiega stosunkowo szybko w zależności od wielkości strony i wydajności hostingu. Dla bezpieczeństwa, zawsze warto przed przywróceniem wykonać nową kopię bieżącego stanu strony (co UpdraftPlus również umożliwia jednym kliknięciem), na wypadek gdybyśmy chcieli wycofać przywracanie.
Integracja z zewnętrznymi usługami przechowywania
UpdraftPlus umożliwia przechowywanie kopii zapasowych nie tylko na serwerze, na którym działa WordPress, ale także w wielu zewnętrznych lokalizacjach. To bardzo ważne dla bezpieczeństwa kopii – w razie awarii serwera czy ataku na całą infrastrukturę, posiadanie backupu „poza” własnym serwerem gwarantuje, że dane nie zostaną utracone. Wtyczka integruje się z popularnymi usługami chmurowymi, takimi jak Dropbox, Google Drive, Amazon S3 (oraz innymi usługami kompatybilnymi z tym protokołem), Rackspace Cloud, a także potrafi wysyłać backupy na serwer FTP, do usługi DreamObjects, Openstack Swift czy nawet na adres e-mail.
Konfiguracja zdalnego miejsca przechowywania polega najczęściej na autoryzacji dostępu do naszego konta w danej usłudze (np. logowanie do Dropboxa z poziomu wtyczki i udzielenie jej pozwolenia na zapis kopii). Po jednorazowym połączeniu, UpdraftPlus będzie automatycznie przesyłać nowe kopie do wybranej lokalizacji. Co istotne, możemy też ustawić równoległe wysyłanie kopii do więcej niż jednej lokalizacji (funkcja ta jest dostępna w pełni w wersji Premium). Dzięki temu najbardziej krytyczne dane można dodatkowo zabezpieczyć, mając np. jednocześnie backup w Dropboxie i na Dysku Google.
Migracja i klonowanie witryny
Choć głównym zastosowaniem UpdraftPlus są kopie bezpieczeństwa, wtyczka sprawdza się również przy migracji strony na inny serwer lub nową domenę. W wersji darmowej wykonanie migracji polega na standardowym procesie: tworzymy pełny backup strony źródłowej, następnie instalujemy świeżą stronę WordPress na docelowym serwerze i tam wgrywamy wtyczkę UpdraftPlus, by skorzystać z opcji przywrócenia kopii. Wymaga to co prawda ręcznego przeniesienia plików backupu (np. poprzez pobranie ich z chmury lub starego serwera i wgranie na nowy), ale sam proces odtwarzania przebiega już automatycznie. Wtyczka podczas przywracania dba o przekształcenie adresów i ścieżek w bazie danych, dzięki czemu po migracji strona działa tak samo jak na poprzednim serwerze.
Dla użytkowników potrzebujących częstszych lub łatwiejszych migracji, wersja Premium oferuje narzędzie Updraft Migrator, które upraszcza ten proces. Pozwala ono na klonowanie witryny i przenoszenie jej „w locie” bez konieczności ręcznego pobierania i przesyłania plików – wtyczka sama skopiuje dane ze starej witryny na nową lokalizację. Dodatkowo twórcy oferują usługę UpdraftClone, umożliwiającą stworzenie tymczasowej kopii strony w chmurze UpdraftPlus (np. do celów testowych). Funkcje migracji i klonowania są przydatne dla developerów i administratorów utrzymujących wiele stron, pozwalając oszczędzić czas przy wdrażaniu zmian lub przenosinach serwisów.
Dodatkowe opcje i ustawienia
UpdraftPlus udostępnia szereg pomniejszych funkcji i ustawień, które zwiększają elastyczność wtyczki. Przykładowo, użytkownik może wybrać, jakie elementy witryny mają być objęte kopią zapasową – do wyboru jest baza danych, pliki motywów, wtyczek, przesłane media oraz pozostałe pliki w katalogu wp-content. Dzięki temu można pominąć niektóre komponenty (np. duże pliki multimedialne, jeśli dysponujemy ich oddzielną archiwizacją) lub ograniczyć się tylko do bazy danych, gdy potrzebny jest szybki backup zmian treści.
Wtyczka generuje szczegółowe raporty i logi z przebiegu tworzenia oraz odtwarzania kopii zapasowych. W razie niepowodzenia backupu logi te ułatwiają diagnozę problemu (np. brak miejsca na dysku, przerwanie przez limit czasowy PHP itp.). UpdraftPlus może również wysyłać powiadomienia e-mail po ukończeniu procesu tworzenia kopii lub w razie napotkania błędu, co jest bardzo przydatne, gdy korzystamy z automatycznych harmonogramów i chcemy mieć pewność, że kopie wykonują się prawidłowo.
Warto wspomnieć o aspekcie bezpieczeństwa. W wersji Premium wtyczka obsługuje szyfrowanie bazy danych w tworzonych kopiach, co zabezpiecza wrażliwe informacje na wypadek przechwycenia plików backupu. Ponadto posiadacze licencji mogą skorzystać z funkcji tworzenia automatycznej kopii zapasowej przed każdą aktualizacją motywu, wtyczki lub samego WordPressa. Ta opcja – dostępna tylko w płatnej edycji – sprawia, że przed dokonaniem zmian system automatycznie zachowa stan strony, co umożliwia szybkie wycofanie ewentualnej nieudanej aktualizacji.
UpdraftPlus oferuje także kompatybilność z WordPress Multisite (wielu witryn w jednej instalacji) jako część płatnego pakietu. Dla zaawansowanych użytkowników przewidziano integrację z WP-CLI, co pozwala zarządzać kopiami zapasowymi z poziomu wiersza poleceń. Oprócz tego twórcy prowadzą dedykowaną usługę UpdraftVault, stanowiącą chmurową przestrzeń na backupy (każda licencja Premium zawiera pewną ilość miejsca w Vault), jednak korzystanie z niej jest opcjonalne – wtyczka równie dobrze współpracuje z innymi popularnymi dyskami sieciowymi, jak opisano wyżej.
Wersja darmowa a wersja Premium
Ograniczenia wersji darmowej
Bezpłatna wersja UpdraftPlus oferuje bardzo bogaty zestaw funkcji, który zaspokoi potrzeby większości standardowych witryn. Niemniej istnieją pewne ograniczenia, z których należy zdawać sobie sprawę planując strategię backupu. Przede wszystkim, w wersji darmowej niektóre bardziej zaawansowane opcje nie są dostępne. Przykładowo, darmowy UpdraftPlus pozwala co prawda wykonać migrację strony (poprzez utworzenie kopii i ręczne jej przeniesienie na drugi serwer), ale nie posiada wbudowanego modułu bezpośredniej migracji „jednym kliknięciem” – taka funkcjonalność dostępna jest dopiero w wydaniu Premium.
Drugim istotnym ograniczeniem edycji darmowej jest brak obsługi szyfrowania bazy danych w tworzonych kopiach zapasowych. Oznacza to, że jeśli przechowujemy backupy w chmurze lub na zewnętrznych serwerach, to zawartość bazy (np. dane użytkowników, treści wpisów, hasła zahashowane itp.) nie jest dodatkowo zaszyfrowana (chroniona hasłem). Dla wielu zastosowań nie stanowi to dużego problemu, ale w środowiskach o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa brak tej funkcji może być istotny.
Należy również wspomnieć, że chociaż darmowy UpdraftPlus obsługuje liczne zdalne magazyny plików, niektóre usługi są zarezerwowane dla płacących użytkowników. Przykładowo integracja z Microsoft OneDrive, Dyskiem Google Cloud czy protokołami SFTP/SCP wymaga wersji Premium. Ponadto bezpłatna edycja nie oferuje wsparcia technicznego ze strony twórców – w razie problemów użytkownik musi polegać na ogólnodostępnej dokumentacji lub forach pomocy społeczności. W codziennym użytkowaniu większość tych ograniczeń nie przeszkadza, ale warto być ich świadomym, zwłaszcza jeśli nasza strona ma niestandardowe wymagania.
Co oferuje UpdraftPlus Premium?
Wersja Premium wtyczki UpdraftPlus to płatne rozszerzenie, które odblokowuje pełnię możliwości narzędzia. Użytkownicy decydujący się na zakup licencji otrzymują dostęp do wszystkich dodatków (add-onów) i nowych funkcji rozwijanych przez producenta. Jedną z najważniejszych korzyści jest wspomniany wcześniej moduł Updraft Migrator do łatwej migracji witryn. Premium udostępnia również funkcję kopii przyrostowych (inkrementalnych), czyli takich, które zawierają jedynie zmiany od czasu ostatniego backupu. Pozwala to oszczędzić miejsce i przyspieszyć wykonywanie kopii w przypadku dużych stron, gdzie codzienne pełne backupy byłyby zbyt czasochłonne.
Lista dodatkowych funkcji w wersji płatnej jest długa. Obejmuje m.in. integracje z dodatkowymi usługami zdalnymi (jak OneDrive, Azure, Google Cloud, Backblaze B2, pCloud, własne zasoby WebDAV czy wspomniany UpdraftVault). Premium pozwala wysyłać kopie zapasowe równocześnie do kilku miejsc docelowych, co znacząco zwiększa poziom bezpieczeństwa (redundancja). Kolejnym udogodnieniem jest możliwość definiowania dokładnych pór wykonywania zaplanowanych backupów (np. ustawienie startu zadania na godziny nocne poza szczytem ruchu na stronie).
Licencja Premium zapewnia ponadto rok wsparcia technicznego i aktualizacji. W praktyce oznacza to dostęp do pomocy producenta w przypadku napotkania błędów czy trudności w konfiguracji. Dla osób zarządzających wieloma stronami istotne może być wsparcie dla WordPress Multisite w ramach jednej instalacji – UpdraftPlus Premium jest w pełni kompatybilny z tego typu środowiskami. Wreszcie, płacąc za wersję Premium, użytkownik ma pewność, że korzysta z najpełniejszej wersji wtyczki, otrzymuje najszybciej nowe usprawnienia i może liczyć na priorytetowe traktowanie w kwestii poprawek bezpieczeństwa.
Model płatności za UpdraftPlus Premium opiera się na rocznych licencjach (o różnym zakresie, np. na określoną liczbę stron). Po roku można przedłużyć wsparcie, aby nadal otrzymywać aktualizacje, jednak nawet bez przedłużenia zakupione dodatki nie wygasną – wtyczka będzie działać dalej, tylko bez dalszych uaktualnień. Dla wielu użytkowników już jednokrotne nabycie licencji okazuje się dobrą inwestycją, zwłaszcza gdy strona generuje przychody i jej bezpieczeństwo jest priorytetem.
Zalety i wady UpdraftPlus
Zalety
- Kompleksowe rozwiązanie do wykonywania kopii zapasowych: UpdraftPlus umożliwia tworzenie pełnych kopii zapasowych oraz ich łatwe przywracanie, pokrywając wszystkie potrzeby związane z bezpieczeństwem danych strony. W jednym narzędziu otrzymujemy funkcje tworzenia i przywracania kopii zapasowych oraz opcje migracji.
- Bogata wersja darmowa: Bezpłatna edycja wtyczki oferuje mnóstwo funkcji, które u konkurencji często są płatne. Już w wersji darmowej dostępne są harmonogramy automatycznych backupów czy integracje z popularnymi dyskami w chmurze, co czyni tę wtyczkę wyjątkowo atrakcyjną na starcie.
- Łatwość obsługi: Interfejs wtyczki jest przejrzysty i dostępny w języku polskim, co ułatwia konfigurację nawet mniej doświadczonym użytkownikom. Tworzenie i odtwarzanie kopii odbywa się za pomocą kilku kliknięć, a większość ustawień jest jasno opisana.
- Szeroki wybór miejsc przechowywania: Wtyczka obsługuje wiele zdalnych lokalizacji do przechowywania kopii (Dropbox, Google Drive, Amazon S3 i inne), dzięki czemu łatwo zastosować zasadę „trzymaj kopie z dala od strony”. Wersja Premium dodatkowo rozszerza tę listę, ale już darmowa oferuje integracje z najpopularniejszymi usługami.
- Regularne aktualizacje i wsparcie społeczności: UpdraftPlus jest aktywnie rozwijany, co przekłada się na częste aktualizacje poprawiające kompatybilność i bezpieczeństwo. Duża baza użytkowników oznacza też istnienie wielu poradników, forów dyskusyjnych i artykułów pomocy, z których można skorzystać w razie wątpliwości.
Wady
- Zaawansowane funkcje tylko w Premium: Niektóre przydatne opcje, takie jak szyfrowanie bazy danych, kopie przyrostowe czy bezpośrednia migracja, są dostępne wyłącznie dla użytkowników płatnej wersji. Dla wymagających użytkowników może to oznaczać konieczność wykupienia licencji.
- Obciążenie serwera podczas wykonywania kopii zapasowej: Tworzenie kopii zapasowej dużej witryny potrafi obciążyć serwer i może trwać dłuższą chwilę. Choć UpdraftPlus stosuje mechanizmy dzielenia zadań na mniejsze partie, na słabszym hostingu odczujemy wzrost zużycia zasobów w trakcie procesu backupu. Warto tak planować harmonogramy, aby backupy wykonywały się w porach mniejszego ruchu.
- Brak natychmiastowego wsparcia w darmowej wersji: Użytkownicy korzystający z bezpłatnej edycji wtyczki nie mają dostępu do oficjalnej pomocy technicznej twórców. W razie napotkania nietypowego problemu trzeba polegać na samodzielnym rozwiązaniu lub pomocy społeczności, co bywa czasochłonne.
- Rozbudowane menu ustawień: Chociaż mnogość opcji jest zaletą, mniej zaawansowani użytkownicy mogą początkowo czuć się przytłoczeni liczbą zakładek i ustawień w panelu UpdraftPlus. Domyślne konfiguracje są jednak sensowne, więc nie ma konieczności zmiany każdego parametru.
Wrażenia z użytkowania
Konfiguracja i interfejs użytkownika
Nasze doświadczenia z korzystania z UpdraftPlus są w przeważającej mierze pozytywne.
Instalacja i podstawowa konfiguracja przebiegają sprawnie – po aktywacji wtyczki w menu WordPressa pojawia się sekcja ustawień kopii zapasowej. Interfejs podzielony jest na zakładki odpowiadające głównym funkcjom: tworzenie/odtwarzanie kopii, ustawienia harmonogramu, ustawienia zdalnej lokalizacji, logi itp. Całość jest logicznie uporządkowana, a przy większości opcji znajdują się krótkie opisy lub odnośniki do dokumentacji, co pomaga zrozumieć mniej oczywiste ustawienia.
Dużym plusem jest możliwość przełączenia języka interfejsu na polski, o ile cała witryna korzysta z polskiej wersji WordPressa. Dzięki temu terminy i komunikaty w panelu są zrozumiałe. Sama konfiguracja sprowadza się zazwyczaj do ustawienia harmonogramu oraz wyboru miejsca przechowywania kopii. W naszym przypadku integracja z Dropboxem i Google Drive przebiegła bezproblemowo – wtyczka poprosiła o zalogowanie się do usług i nadanie uprawnień, co zajmuje tylko chwilę. Już po kilku minutach od instalacji mogliśmy wykonać pierwszy backup ręcznie, aby zweryfikować działanie narzędzia.
Codzienna praca i niezawodność
W codziennym użytkowaniu UpdraftPlus okazał się być niezawodnym towarzyszem w prowadzeniu strony. Zaplanowane kopie zapasowe wykonywały się zgodnie z ustalonym harmonogramem, a powiadomienia e-mail potwierdzały pomyślne zakończenie procesu.
W sytuacji, gdy celowo wprowadziliśmy błędną konfigurację (np. zmieniając hasło do Dropboxa, by sprawdzić reakcję), wtyczka odpowiednio sygnalizowała problem w logach i raportowała, że nie udało się wysłać kopii na zewnętrzny dysk. Tego typu komunikaty są bardzo ważne, ponieważ pozwalają szybko wykryć i naprawić ewentualne niedociągnięcia w ustawieniach.
Testowe przywracanie backupu również przebiegło pomyślnie. Przywróciliśmy kopię testowej strony na nowej domenie – proces zajął kilkanaście minut i po jego zakończeniu witryna działała poprawnie, łącznie ze wszystkimi odnośnikami i wtyczkami. UpdraftPlus automatycznie zmienił adresy w bazie danych na nowe, więc obyło się bez ręcznej ingerencji w SQL. Taka płynność działania robi wrażenie, zwłaszcza że mowa o wtyczce w darmowej wersji. Warto jednak pamiętać, by po migracji lub przywróceniu sprawdzić ustawienia unikalnych kluczy i soli bezpieczeństwa WordPressa oraz plik wp-config.php, choć w typowych przypadkach nie wymagały one zmian.
Pod względem wydajności zauważyliśmy, że przy bardzo dużych stronach (kilka gigabajtów danych) warto zwiększyć limit czasu działania skryptu PHP lub podzielić backup na mniejsze części za pomocą opcji dostępnych w UpdraftPlus. W naszych testach na średniej klasy hostingu współdzielonym backup strony o wadze około 1 GB trwał kilkanaście minut, co jest akceptowalnym wynikiem. Nie doświadczyliśmy zawieszenia procesu ani poważniejszych błędów. Ważne jest też, aby co jakiś czas weryfikować, czy zdalne kopie rzeczywiście się tworzą – np. zajrzeć na swoje konto w chmurze i sprawdzić obecność nowych plików lub pobrać losowo wybrany backup i spróbować go rozpakować.
Ogólnie rzecz biorąc, UpdraftPlus spełnił nasze oczekiwania jako solidne zabezpieczenie strony. Zarówno drobne blogi, jak i bardziej rozbudowane serwisy mogą skorzystać na implementacji tej wtyczki w swoim środowisku. Wygoda automatycznych kopii zapasowych, prostota przywracania danych oraz możliwość rozszerzenia funkcjonalności sprawiają, że UpdraftPlus pozostaje jednym z najlepszych wyborów dla użytkowników WordPressa, którym zależy na bezpieczeństwie ich treści.