UX i UI designer – kto to jest?

UX i UI designer to dwa różne, uzupełniające się zawody związane z projektowaniem cyfrowym. UX designer (skrót od User Experience designer) koncentruje się na tworzeniu pozytywnych doświadczeń użytkowników podczas korzystania z produktu. UI designer (skrót od User Interface designer) skupia się natomiast na wizualnej stronie projektu – opracowuje wygląd i układ interfejsu, z którym użytkownik wchodzi w interakcję. Obie te role często ze sobą współpracują, aby połączyć wysoką funkcjonalność produktu z jego atrakcyjnym wyglądem.

UX designer – zadania i rola w projekcie

UX designer (projektant doświadczeń użytkownika) odpowiada za to, aby produkt był jak najbardziej funkcjonalny, użyteczny i dopasowany do potrzeb odbiorców. Jego praca zaczyna się od zrozumienia użytkowników oraz celów biznesowych projektu. UX designer przeprowadza różnego rodzaju badania użytkowników – od wywiadów i ankiet po analizę danych z zachowania na stronie. Dzięki temu poznaje problemy i oczekiwania przyszłych klientów. Następnie projektant UX tworzy szkice, makiety i prototypy, które przedstawiają układ oraz działanie produktu (np. nawigację w aplikacji czy kolejność kroków w procesie zakupu online). Na tym etapie projektant musi zadbać o intuicyjne interakcje – użytkownik powinien z łatwością dotrzeć do poszukiwanych informacji lub wykonać określone zadanie.

UX designer często przeprowadza także testy użyteczności zaprojektowanych rozwiązań, dając prawdziwym użytkownikom prototyp do wypróbowania. Na podstawie ich opinii i obserwacji projektant wprowadza poprawki, aby wyeliminować punkty sprawiające trudność czy powodujące frustrację. Takie podejście opiera się na iteracji – pomysły są stale ulepszane, zanim trafią do finalnego produktu. UX designer ściśle współpracuje z grafikami, UI designerem oraz programistami, przekazując im swoje ustalenia i dbając o to, by ostateczny produkt był zgodny z wizją przyjazną użytkownikom. Efektem pracy UX designera jest produkt, który nie tylko działa sprawnie, ale też dostarcza satysfakcję odbiorcom – użytkownicy chętnie z niego korzystają, łatwo osiągają swoje cele, a w rezultacie firma zyskuje lojalnych klientów.

Przykładowe zadania UX designera

• Badanie potrzeb użytkowników: rozmowy z użytkownikami, ankiety oraz analiza zachowania, aby zrozumieć ich oczekiwania i problemy.
• Projektowanie architektury informacji: planowanie struktury strony lub aplikacji (np. układ menu, ścieżki nawigacji), tak by korzystanie z produktu było logiczne i wygodne.
• Tworzenie makiet i prototypów: opracowywanie wstępnych wersji ekranów i interakcji, które pozwalają zweryfikować pomysły przed fazą programowania.
• Przeprowadzanie testów użyteczności: sprawdzanie prototypów na realnych użytkownikach, identyfikowanie trudności i zbieranie opinii do dalszych poprawek.
• Analiza i udoskonalanie rozwiązań: wyciąganie wniosków z badań i testów, a następnie wprowadzanie zmian, które usprawniają projekt przed ostatecznym wdrożeniem.

UI designer – zadania i rola w projekcie

UI designer (projektant interfejsu użytkownika) odpowiada za wygląd i odczucia estetyczne, jakie towarzyszą korzystaniu z produktu. Jego zadaniem jest zaprojektowanie interfejsu użytkownika – wszystkich elementów graficznych i interaktywnych, z którymi użytkownik ma styczność. UI designer opracowuje układ wizualny strony lub aplikacji na podstawie założeń przygotowanych przez UX. Dba o to, by każdy przycisk, ikona, formularz czy menu był nie tylko atrakcyjny wizualnie, ale też wyraźny i zrozumiały dla odbiorcy. W praktyce oznacza to dobór kolorów, krojów pisma (typografii), rozmiarów elementów oraz rozmieszczenia ich na ekranie w sposób spójny i przemyślany. Dzięki pracy UI designera interfejs jest estetyczny, nowoczesny i zgodny z charakterem marki, a jednocześnie intuicyjny dla użytkowników.

UI designer często tworzy style guide lub biblioteki komponentów, aby zachować konsekwencję we wszystkich częściach produktu. Opracowuje on np. jednolitą kolorystykę, styl ikon oraz układ przycisków, które powtarzają się na różnych podstronach. Projektant interfejsu planuje również stany interakcji – co się dzieje po najechaniu kursorem na element, kliknięciu czy przewinięciu. Na przykład ważny przycisk akcji (CTA) może zmieniać kolor po najechaniu, aby dać użytkownikowi sygnał, że jest interaktywny. UI designer współpracuje z UX designerem, by upewnić się, że projekt graficzny realizuje założenia wypracowane na etapie UX. Następnie przekazuje gotowe makiety graficzne programistom do wdrożenia i uczestniczy w przeglądach, aby dopilnować, że finalny efekt jest zgodny z projektem. Dzięki pracy UI designera produkt końcowy jest nie tylko użyteczny pod względem funkcji (co zapewnił UX), ale także spójny wizualnie i przyciągający uwagę odbiorców.

Przykładowe zadania UI designera

• Projektowanie graficzne interfejsu: tworzenie układu stron i ekranów aplikacji, ustalanie rozmieszczenia elementów, aby interfejs był czytelny i atrakcyjny.
• Dobór kolorów i typografii: wybieranie palety barw oraz krojów pisma pasujących do charakteru marki i zapewniających dobrą czytelność treści.
• Projektowanie elementów UI: opracowywanie wyglądu przycisków, ikon, pól formularzy, menu i innych komponentów, z którymi użytkownik wchodzi w interakcję.
• Przygotowywanie makiet wysokiej jakości: tworzenie finalnych projektów graficznych (tzw. hi-fi mockupów) wszystkich ekranów, które posłużą programistom jako wzorzec do implementacji.
• Nadzór nad wdrożeniem UI: współpraca z deweloperami podczas implementacji projektu i wprowadzanie ewentualnych poprawek, tak aby gotowy produkt wyglądał zgodnie z założeniami.

Cechy i umiejętności, które musi posiadać UX i UI designer

Choć rola UX i UI różni się zakresem, pewne predyspozycje są wspólne dla obu tych profesji. Projektanci pracujący nad doświadczeniem i interfejsem użytkownika powinni łączyć w sobie zarówno zdolności analityczne, jak i kreatywne. W pracy przydadzą się umiejętności techniczne, ale równie ważne są cechy osobowościowe ułatwiające zrozumienie potrzeb ludzi i współpracę w zespole. Oto kilka przykładów cech i kompetencji, które wyróżniają dobrych specjalistów UX/UI:

• Empatia: umiejętność wcielania się w rolę użytkownika i zrozumienia jego potrzeb. Dzięki empatii projektant potrafi tworzyć rozwiązania naprawdę odpowiadające oczekiwaniom odbiorców.
• Myślenie analityczne: zdolność do logicznego analizowania problemów i wyciągania wniosków z danych. Przydaje się to zwłaszcza w UX podczas badań i testów, ale także w UI przy rozwiązywaniu problemów związanych z użytecznością interfejsu.
• Kreatywność i wyczucie estetyki: twórcze podejście do projektowania oraz zmysł plastyczny. W pracy UI designera kreatywność pomaga tworzyć atrakcyjne wizualnie projekty, a w pracy UX pozwala znajdować niestandardowe rozwiązania problemów użytkowników.
• Komunikatywność i współpraca: umiejętność jasnego prezentowania swoich pomysłów oraz słuchania uwag od innych. Projektanci UX/UI często współpracują z klientami, programistami czy marketingiem, więc dobre relacje i praca zespołowa są niezbędne.
• Znajomość narzędzi i trendów: biegłość w obsłudze programów do projektowania (np. narzędzi do prototypowania, grafiki) oraz stałe śledzenie nowych trendów w designie. Branża projektowa dynamicznie się rozwija, dlatego dobry specjalista nieustannie poszerza swoją wiedzę.

Czym różni się UX designer od UI designera?

Choć współpracują ze sobą, UX designer i UI designer pełnią odmienne funkcje w projekcie. Podstawowa różnica polega na tym, że UX designer skupia się na aspekcie funkcjonalnym i użyteczności produktu, a UI designer odpowiada za jego warstwę wizualną. Innymi słowy, UX koncentruje się na tym, jak produkt działa i czy jest intuicyjny, natomiast UI troszczy się o to, jak produkt wygląda i jakie odczucia estetyczne wywołuje. UX designer wykorzystuje takie metody jak analiza potrzeb użytkowników, szkicowanie ścieżek użytkownika czy testy użyteczności, by zapewnić wygodę korzystania. Z kolei UI designer stosuje narzędzia graficzne i zasady designu (kolor, typografia, kompozycja), aby nadać projektowi atrakcyjny wygląd i przejrzystość. Oba podejścia uzupełniają się wzajemnie – dobry UX to solidny fundament, na którym UI może zbudować piękną formę.

Dobrą metaforą ilustrującą tę relację jest projektowanie domu. UX designer pełni tu rolę architekta, który planuje układ pomieszczeń, rozstaw drzwi i funkcjonalność budynku zgodnie z potrzebami mieszkańców. UI designer to natomiast jak dekorator wnętrz, który dobiera kolory ścian, meble i ozdoby, nadając domu atrakcyjny wygląd. Jeśli zabraknie pracy UX (architekta), produkt może okazać się niepraktyczny lub trudny w obsłudze, nawet jeśli wygląda efektownie. Z drugiej strony, brak dopracowanego UI (dekoracji) sprawi, że funkcjonalny produkt będzie wyglądał surowo i mało zachęcająco. Dlatego najlepsze efekty osiąga się, gdy oba obszary ściśle ze sobą współgrają – projekt jest wtedy zarazem przydatny dla użytkownika i przyjemny dla oka.

Znaczenie UX i UI designu w marketingu

Dobra jakość UX i UI przekłada się bezpośrednio na wyniki biznesowe i działania marketingowe firmy. W świecie marketingu internetowego liczy się pierwsze wrażenie użytkownika – atrakcyjny, profesjonalny wygląd strony (zasługa UI) potrafi przyciągnąć uwagę odbiorcy i wzbudzić zaufanie do marki. Jeśli strona czy aplikacja jest intuicyjna i wygodna w obsłudze (dzięki pracy UX), użytkownik chętniej z niej korzysta: przegląda więcej treści, spędza na niej więcej czasu, częściej dodaje produkty do koszyka czy wypełnia formularz kontaktowy. To wszystko zwiększa szanse na konwersję, czyli osiągnięcie zamierzonego przez marketingowców celu (np. zakup produktu, zapis do newslettera). Zadowolony użytkownik może też wrócić ponownie i polecić produkt innym, co napędza tzw. marketing szeptany i buduje lojalność klientów.

Warto zauważyć, że UX i UI wpływają również pośrednio na SEO (pozycjonowanie strony w wynikach wyszukiwarek). Algorytmy Google premiują witryny, które zapewniają dobre doświadczenia użytkownika – jeśli odwiedzający spędzają na stronie więcej czasu i chętnie wchodzą w interakcje, jest to sygnał, że strona oferuje wartościowe treści. Z kolei wysoki współczynnik odrzuceń (gdy użytkownicy szybko opuszczają witrynę z powodu frustracji) może negatywnie wpłynąć na pozycję w wynikach. Coraz częściej mówi się więc o podejściu SXO (Search Experience Optimization), które łączy tradycyjne działania SEO z optymalizacją doświadczeń użytkownika. Oznacza to, że nawet najlepsza kampania marketingowa potrzebuje wsparcia w postaci przyjaznej strony lub aplikacji. Inwestycja w dobry UX i UI design sprawia, że pieniądze wydane na reklamę zwracają się lepiej – użytkownicy, którzy trafią na stronę, nie zniechęcą się jej obsługą i z większym prawdopodobieństwem wykonają pożądaną akcję.

UX i UI design w praktyce – przykłady

Aby lepiej zrozumieć znaczenie tych ról, warto przyjrzeć się konkretnym scenariuszom. Oto dwa przykłady obrazujące, jak działania UX i UI designera wpływają na odbiór produktu przez użytkowników:

Przykład 1: Redesign sklepu internetowego

Firma prowadząca sklep internetowy zauważyła, że wielu odwiedzających porzuca koszyk zakupów i opuszcza stronę przed finalizacją transakcji. Do projektu zaangażowano specjalistów UX i UI. UX designer przeprowadził analizę ścieżki zakupowej użytkowników i odkrył, że problemem jest zbyt skomplikowany proces zakupu oraz mało czytelna nawigacja po stronie. Zaproponował uproszczenie formularza zamówienia (np. ograniczenie liczby pól do wypełnienia, dodanie paska postępu pokazującego etapy zakupu) oraz lepsze rozmieszczenie kategorii produktów. Następnie UI designer odświeżył warstwę wizualną witryny: zaprojektował bardziej przejrzysty układ strony głównej i podstron z produktami, wprowadził czytelne przyciski Dodaj do koszyka wyróżnione kontrastowym kolorem oraz zadbał o spójność czcionek i kolorystyki z identyfikacją marki. Po wdrożeniu tych zmian użytkownicy zaczęli sprawniej odnajdywać poszukiwane produkty i bez problemu przechodzili przez proces zakupu. Efekt? Współczynnik porzuceń koszyka znacząco spadł, a liczba dokonanych zakupów wzrosła, co przełożyło się na wyższe przychody ze sprzedaży.

Przykład 2: Aplikacja mobilna do fitnessu

Zespół tworzący aplikację fitness zauważył, że użytkownicy szybko tracą nią zainteresowanie po kilku dniach używania. Do analizy zaangażowano UX designera, który przeprowadził wywiady z kilkoma użytkownikami. Okazało się, że nowi użytkownicy czuli się zagubieni – nie wiedzieli, jak zacząć trening, a interfejs nie podpowiadał kolejnych kroków. UX designer zaprojektował więc prostszy proces onboardingu (wdrożenia użytkownika krok po kroku) oraz uporządkował funkcje aplikacji w kilka głównych sekcji (treningi, dieta, profil). Następnie UI designer zadbał o atrakcyjny wygląd: zastosował motyw motywacyjny z żywymi kolorami i motywującymi grafikami, zaprojektował czytelne ikony reprezentujące różne typy ćwiczeń, a także wyróżnił najważniejsze przyciski, żeby łatwo było je znaleźć. Dzięki zmianom aplikacja już przy pierwszym uruchomieniu intuicyjnie prowadziła nowych użytkowników przez główne funkcje, a przyjemny dla oka interfejs zachęcał do dalszej eksploracji. Rezultat: znacznie zwiększył się odsetek osób, które regularnie korzystają z aplikacji przez dłuższy czas, co przełożyło się na lepsze oceny w sklepach z aplikacjami oraz wzrost liczby aktywnych użytkowników.