- Przygotowanie strategii
- Określ cel kontaktu i definicję sukcesu
- Mapowanie interesariuszy i ścieżki kontaktu
- Wejście w kontekst rozmówcy
- Reguły i etyka kontaktu
- Przygotowanie zasobów do szybkich follow-upów
- Kiedy używać InMaila, a kiedy wiadomości po zaproszeniu
- Pisanie skutecznych wiadomości
- Rama wiadomości: otwarcie, kontekst, propozycja, pytanie
- Różne poziomy personalizacja
- Jak zbudować jasną wartość w treści
- Jasne i lekkie CTA
- Ton, uprzejmość i budowanie zaufanie
- Długość, format i czytelność
- Frazy, które pomagają i takie, których unikać
- Przykładowe mini-szablony do modyfikacji
- Harmonogram i sekwencje
- Rytm kontaktów i timing
- Sekwencja 1: pierwszy follow-up po ciszy
- Sekwencja 2: po obejrzeniu profilu lub reakcji
- Sekwencja 3: po odłożeniu tematu
- Łączenie kanałów: komentarze, posty, e-mail, telefon
- Kiedy zamknąć pętlę
- Rytm tygodnia i strefy czasowe
- Zaawansowane techniki i optymalizacja
- segmentacja zamiast jednego szablonu
- Testy A/B i metryki
- Radzenie sobie z obiekcje
- Dowód społeczny i zasady proof
- Automatyzacja – z umiarem
- Badania jakościowe w praktyce
- System notatek i kontrola wątku
- Szablony gotowe do użytku (do wklejenia i dopasowania)
- Warianty: sprzedaż, rekrutacja, partnerstwa
- Praca z kalendarzem i blokami czasowymi
- Język i lokalizacja treści
- Od zasięgu do rozmowy: łączenie treści i DM
- Nawyk i konsekwencja
- Checklista przed wysyłką
- Przykłady dłuższych follow-upów (kiedy warto)
- Jak odmawiać elegancko i wracać z klasą
- Masterlista wartości dołączanych do follow-upu
- Miary jakości rozmów, nie tylko odpowiedzi
- Wzmacnianie wątku przez aktywność publiczną
- Higiena skrzynki i priorytety
- Ulepszanie języka przez kopiowanie głosu klienta
- Skalowanie bez utraty jakości
- Ostatni szlif: kontrola 3C
LinkedIn to miejsce, w którym rozmowy biznesowe dojrzewają etapami. Samo wysłanie pierwszej wiadomości rzadko kończy sprawę; dopiero konsekwentna praca nad relacją przynosi efekty. Odpowiednio zaplanowane follow-upy pomagają przypomnieć się bez nachalności, dodać konkretną wartość i płynnie poprowadzić rozmówcę do działania. Poniżej znajdziesz instrukcję krok po kroku: od przygotowania strategii, przez pisanie wiadomości, po harmonogram, optymalizację i gotowe szablony, które możesz wprowadzić od razu.
Przygotowanie strategii
Określ cel kontaktu i definicję sukcesu
Zanim napiszesz pierwsze zdanie, nazwij cel: czy chcesz umówić 15-minutową rozmowę, otrzymać feedback do oferty, poprosić o intro, czy zaproponować test produktu. Ustal też definicję sukcesu oraz wskaźniki: akceptowalny odsetek odpowiedzi, liczba przejść do kolejnego kroku lub liczba rozmów tygodniowo. Dopiero wtedy wybieraj ton, kolejność kroków i poziom zaangażowania w przygotowanie wiadomości. Jasny cel ułatwi Ci podjęcie decyzji, kiedy i jak wracać z przypomnieniem.
Mapowanie interesariuszy i ścieżki kontaktu
Zidentyfikuj, kto faktycznie wpływa na decyzję: użytkownik, menedżer, dział zakupów, współzałożyciel. Dla każdej roli przygotuj wariant komunikacji oraz inne tematy, które mogą ich poruszać. Pomocna jest prosta mapa: osoba docelowa, osoby wspierające, osoby blokujące. Dzięki temu możesz prowadzić równoległe wątki i nie tracić impetu, jeśli jedna ścieżka ucichnie. Pamiętaj też o obserwowaniu firmowej strony – często pojawiają się tam informacje, które podsuną Ci pretekst do kontaktu.
Wejście w kontekst rozmówcy
Zanim napiszesz follow-up, spędź kilka minut na profilu: sekcja O mnie, ostatnie posty, aktywność w grupach, historia kariery, wspólne znajomości. Zapisz 1–2 szczegóły, które pozwolą Ci pokazać, że rozumiesz sytuację rozmówcy: etap rozwoju firmy, priorytety kwartału, używane narzędzia. Drobne odniesienie do aktualnego projektu lub artykułu buduje poczucie, że nie wysyłasz wiadomości masowo, lecz wchodzisz w rozmowę z konkretną osobą.
Reguły i etyka kontaktu
LinkedIn premiuje wartościowe interakcje. Dbaj o przejrzystość intencji, nie nadużywaj automatyzacji i szanuj preferencje odbiorcy. Jeśli ktoś prosi o przerwę w kontakcie – zastosuj się. Pamiętaj o przepisach dotyczących przetwarzania danych i zgody na komunikację handlową w Twojej jurysdykcji. Etyka to nie tylko przepis, ale też praktyczny filtr: wiadomości pisane ze świadomością odbiorcy częściej kończą się na tak.
Przygotowanie zasobów do szybkich follow-upów
Stwórz z wyprzedzeniem pakiet materiałów: krótkie case studies, porównanie rozwiązań, odpowiedzi na najczęstsze pytania, one-pagery, krótkie wideo demo. W follow-upie często najlepiej działa dołożenie małego, użytecznego elementu – np. checklisty lub fragmentu analizy. Dzięki gotowym zasobom skrócisz czas reakcji i pokażesz, że potrafisz domknąć temat konkretem.
Kiedy używać InMaila, a kiedy wiadomości po zaproszeniu
InMail przydaje się do pierwszego dotarcia do osób spoza Twojej sieci lub ról trudno dostępnych. Gdy zaproszenie zostało przyjęte, lepiej kontynuować w standardowych wiadomościach – mniej formalnych, bardziej konwersacyjnych. Niezależnie od kanału, utrzymuj spójność wątku i nie zaczynaj każdej wiadomości od zera. Odbiorca powinien widzieć ciągłość historii, a nie serię odrębnych komunikatów.
Pisanie skutecznych wiadomości
Rama wiadomości: otwarcie, kontekst, propozycja, pytanie
Skuteczny follow-up składa się z czterech części: krótkiego przypomnienia, skąd się znacie; jednego zdania z kontekstem lub obserwacją; propozycji kolejnego kroku; pytania zamykającego. Przykład: Hej Anno, tydzień temu podsyłałem krótkie demo. Widzę, że rozbudowujecie zespół sprzedaży – dlatego dorzucam checklistę wdrożeniową dla SDR-ów. Czy 15 minut w środę o 10:00 pasuje, aby przejść przez 3 najważniejsze punkty?
Różne poziomy personalizacja
Personalizacja nie musi oznaczać godzin researchu. Poziom 1: odniesienie do roli i branży. Poziom 2: konkret z profilu lub ostatniego posta. Poziom 3: mikroanaliza procesu lub narzędzi firmy. Dobierz poziom do wartości kontaktu i etapu rozmowy. W pierwszym follow-upie wystarczy jedno trafne odniesienie; w kolejnym możesz pozwolić sobie na głębszą analizę problemu, pokazując, że rozumiesz realia odbiorcy.
Jak zbudować jasną wartość w treści
Każdy follow-up powinien wnosić coś nowego: dane, przykład, skrótową rekomendację, checklistę lub szybki audyt. Zamiast przypominać tylko o sobie, wyślij element, który oszczędzi rozmówcy czas lub ryzyko. Na przykład: oto 3 metryki, które widzimy u zespołów podobnych do Waszego; oto 2 błędy, które generują koszt X; oto mini‑arkusz do policzenia wpływu. Wartość to najlepsze antidotum na obojętność.
Jasne i lekkie CTA
Proś o jeden, mały krok. Zamiast ogólnego porozmawiajmy kiedyś, zaproponuj konkretny slot lub dwie opcje czasowe. Dodaj alternatywę asynchroniczną: jeśli terminy nie pasują, odpisz numerem 1–3, a wyślę odpowiedni materiał. Im mniejsza bariera, tym łatwiej o odpowiedź. Unikaj wielokrotnych pytań w jednej wiadomości – odbiorca nie będzie wiedział, na co odpowiedzieć.
Ton, uprzejmość i budowanie zaufanie
Ton konwersacyjny działa najlepiej: krótko, jasno, bez żargonu. Podziękuj za dotychczasowy czas, przyznaj, że to Twój kolejny kontakt, i nazwij powód, dla którego wracasz. Używaj prostych słów i uprzejmych warunków: jeśli to ma sens, jeśli to pomocne, jeśli w tym momencie priorytetem jest X. Takie sformułowania budują przestrzeń do szczerej odpowiedzi, nawet jeśli brzmi ona nie teraz.
Długość, format i czytelność
Trzy do pięciu krótkich zdań to bezpieczna długość. Długie bloki tekstu zamień na wypunktowania, gdy wymieniasz korzyści lub kroki. Zostaw białe znaki – czytelnik na telefonie szybciej przeskanuje wiadomość. Nie dołączaj ciężkich załączników; lepiej krótki link do zasobu w chmurze lub jednozdaniowe streszczenie plus prośba o zgodę na dosłanie pliku e-mailem.
Frazy, które pomagają i takie, których unikać
Pomagają: krótko, gdy…, aby…, zauważyłem, że…, jeśli to ma sens…, propozycja…, dwie opcje czasu…, mogę wysłać krótką checklistę. Unikaj: pilne!!!, tylko teraz, wyjątkowa okazja, spamowe emoji, pretensjonalny superlatyw. Słowa mają wagę – w follow-upie lepiej działa pokora i konkret niż presja i peany.
Przykładowe mini-szablony do modyfikacji
- Przypomnienie + wartość: Cześć Marku, wracam do wątku demo. Rozszerzyliśmy checklistę wdrożeniową o 5 kroków – dorzucam skrót (1 min). Czy środa 10:30 lub czwartek 9:00 pasują na 15 min?
- Po braku odpowiedzi: Hej Kasiu, pewnie kalendarz płonie. Jeśli temat niepriorytetowy, dam sobie znać za 4 tygodnie. A jeśli chcesz szybki przegląd kosztów X, przygotuję go w 24 h. Co wolisz?
- Po interakcji pasywnej: Dziękuję za odwiedzenie mojego profilu. Jeśli napisałem w złym momencie, złapię Cię za dwa tygodnie. Zostawiam mini-checklistę do projektu Y – może się przyda.
Harmonogram i sekwencje
Rytm kontaktów i timing
Najczęściej sprawdza się sekwencja 4–5 dotknięć w 3–5 tygodni: D0 – wiadomość główna, D3 – przypomnienie z nową wartością, D7–10 – kolejny materiał lub pytanie o priorytety, D14–21 – krótki audyt lub insight branżowy, D28–35 – grzeczne zamknięcie pętli z propozycją powrotu w innym terminie. Rytm dopasuj do cyklu decyzyjnego i sezonowości branży. Uważnie reaguj też na sygnały z aktywności: nowe stanowisko, post, zmiana opisu roli.
Sekwencja 1: pierwszy follow-up po ciszy
Załóż dobre intencje: brak odpowiedzi to zwykle brak czasu. Wyślij krótkie przypomnienie z jednym nowym elementem: danymi, mini‑podsumowaniem, zestawieniem. Nie przepraszaj przesadnie, ale pokaż empatię wobec kalendarza rozmówcy. Zaproponuj dwa konkretne terminy oraz opcję asynchroniczną – np. szybki dokument z rekomendacją.
Sekwencja 2: po obejrzeniu profilu lub reakcji
Jeśli osoba odwiedziła profil albo polubiła post, ale nie odpisała, użyj tego jako pretekstu: widziałem, że zerknąłeś na X – dzięki. Gdyby pomogło, mam 3‑min klip, który pokazuje dokładnie obszar Y. Czy chcesz go teraz, czy lepiej krótki call jutro o 9:30?
Sekwencja 3: po odłożeniu tematu
Gdy rozmówca wskazał inny termin, zapisz to i wróć punktualnie. W follow-upie przypomnij uzgodnienie i zaproponuj aktualizację: ostatnio mówiliśmy o powrocie w Q3 – jestem zgodnie z umową. W międzyczasie zebraliśmy 2 case’y z branży Z. Który wariant wolelibyście omówić jako pierwszy?
Łączenie kanałów: komentarze, posty, e-mail, telefon
Follow-up to nie tylko skrzynka. Zwiększ szanse widoczności, komentując merytorycznie post rozmówcy lub wysyłając krótki e-mail z podsumowaniem i linkiem do decyzji. Jeśli relacja jest ciepła, krótki telefon poprzedzony wiadomością na LinkedIn potrafi skrócić drogę do decyzji. Kluczem jest spójność wątku i szacunek do preferowanego kanału.
Kiedy zamknąć pętlę
Po 4–5 próbach bez reakcji wyślij wiadomość zamykającą: Zostawię temat na później, aby nie przeciążać Twojej skrzynki. Jeśli sytuacja się zmieni, chętnie wrócę. Czasem to właśnie ta elegancka pauza uruchamia odpowiedź. Jeżeli nie – zaplanuj powrót za 60–90 dni z nowym, realnym powodem do kontaktu (np. case z tej samej branży).
Rytm tygodnia i strefy czasowe
Wtorek–czwartek między 8:30 a 10:30 oraz 14:00–16:00 często dają najlepszą odpowiedziowość. Unikaj piątkowego popołudnia i poniedziałkowych poranków, gdy skrzynki są przepełnione. Jeśli pracujesz między strefami czasowymi, ustaw przypomnienia w narzędziu CRM i testuj dwa okna godzinowe: lokalny poranek i popołudnie odbiorcy.
Zaawansowane techniki i optymalizacja
segmentacja zamiast jednego szablonu
Podziel kontakty na mikrogrupy: branża, wielkość firmy, dojrzałość procesu, stos technologiczny, główny ból. Dla każdej grupy przygotuj inny kąt uderzenia: oszczędność czasu vs. redukcja ryzyka vs. wzrost przychodu. Ta sama treść, ale inny akcent, znacząco podnosi szanse odpowiedzi. Segmenty umożliwiają też późniejszą analizę skuteczności i lepsze priorytetyzowanie kolejnych prób.
Testy A/B i metryki
Testuj pojedyncze elementy: pierwsze zdanie, pytanie końcowe, długość, dzień i godzinę wysyłki, rodzaj załączonej wartości. Zbieraj dane: współczynnik odpowiedzi, odsetek pozytywnych reakcji, liczba umówionych rozmów. Po każdym tygodniu wyciągnij jeden wniosek i wprowadź jedną zmianę – małe iteracje dają kumulatywne efekty.
Radzenie sobie z obiekcje
Najczęstsze obiekcje: nie teraz, mamy już narzędzie, nie widzę potrzeby, brak budżetu. Przygotuj krótkie, nienachalne odpowiedzi. Na nie teraz: zrozumiałe – mogę wrócić w Q4; chcesz, żebym na wtedy zebrał 2 przykłady z Waszej branży? Na mamy narzędzie: rozumiem; w 80% przypadków współistniejemy z X – mogę pokazać 2 integracje w 5 min. Na brak budżetu: OK – mamy wariant pilota za 0 zł i 2 tygodnie; czy chcesz zobaczyć plan?
Dowód społeczny i zasady proof
Krótkie, konkretne przykłady z podobnych firm działają lepiej niż ogólne deklaracje. Używaj jednego zdania z liczbą i rezultatem: W zespole 25 SDR skróciliśmy ramp-up o 21 dni; w e-commerce B2C zmniejszyliśmy koszt zwrotów o 14%. Nie przesadzaj z ilością – lepiej dwa trafne przykłady niż długa lista, która rozprasza.
Automatyzacja – z umiarem
Narzędzia do sekwencji mogą pomóc, jeśli są używane ostrożnie: minimalne wolumeny, wstawki personalizacyjne, ręczny przegląd każdej wiadomości przed wysyłką. Najważniejsze, by każdy odbiorca czuł, że piszesz do niego, a nie do bazy. Gdy tylko pojawi się odpowiedź, wyłącz automat i kontynuuj ręcznie – algorytm nie zastąpi wyczucia i empatii.
Badania jakościowe w praktyce
Co tydzień wybierz 5–10 rozmów z odpowiedzią negatywną i zapytaj krótkim follow-upem: co przeważyło? jedna rzecz, którą mogłem zrobić lepiej? Te mikrofeedbacki pozwolą Ci szybko poprawiać komunikaty, a równocześnie budują relacje – pokazujesz, że liczysz się z czasem i opinią rozmówcy.
System notatek i kontrola wątku
W CRM zapisuj fakty: priorytety, terminy, obietnice po Twojej stronie. Każdą obietnicę domykaj – jeśli obiecałeś materiał do środy, wyślij go we wtorek do południa. Spięcie kalendarza z listą follow-upów zapobiega przegapieniom. Inaczej nawet najlepsza treść zgubi się w chaosie.
Szablony gotowe do użytku (do wklejenia i dopasowania)
- Po pierwszym kontakcie: Cześć [Imię], tydzień temu podsyłałem skrót rozwiązania dla [rola/branża]. Dorzucam mini‑checklistę wdrożeniową (1 strona). Czy śr 10:00 lub czw 9:30 pasują na 15 min?
- Po reakcji pasywnej: Hej [Imię], widziałem, że zerknęłaś na mój profil – dzięki. Mam 3‑min wideo, które pokazuje dokładnie [obszar]. Wysłać tu, czy lepiej krótki call jutro 11:15?
- Po obiekcji budżet: Rozumiem ograniczenia. Mamy pilota bez opłat przez 14 dni – z miernikami sukcesu. Chcesz, żebym wysłał plan 3 kroków?
- Zamknięcie pętli: Żeby nie przeciążać skrzynki, odkładam temat. Wrócę w Q3 z jednym świeżym case’em z [branża]. Jeśli wolisz inny termin, daj znać, dopasuję się.
- Po poleceniu/intro: Dzięki za kontakt od [Imię]. Zebrałem 2 przykłady wdrożeń w firmach na etapie [seria/rozmiar]. Czy mamy 12 min jutro 9:00 lub 14:30?
Warianty: sprzedaż, rekrutacja, partnerstwa
Sprzedaż: skup się na rezultatach i czasie wdrożenia. Rekrutacja: pokaż dopasowanie i proces – kiedy kandydat dostanie feedback, ile etapów ma rekrutacja. Partnerstwa: podkreśl komplementarność i minimalny eksperyment, np. wspólny webinar lub krótką integrację. W każdym przypadku dopasuj język: rekruterzy cenią jasność etapów, partnerzy – wzajemne korzyści i podział zadań.
Praca z kalendarzem i blokami czasowymi
Twórz bloki na follow-upy: 2× 30 minut dziennie. W pierwszym bloku wysyłaj wiadomości wymagające większej personalizacji, w drugim – lżejsze przypomnienia. Przygotuj listę slotów czasowych na najbliższe 7 dni, aby nie tracić czasu na sprawdzanie kalendarza przy każdej wiadomości. Im mniej tarcia po Twojej stronie, tym bardziej spójny proces.
Język i lokalizacja treści
Jeśli piszesz po angielsku do osób nieanglojęzycznych, używaj prostego, międzynarodowego angielskiego. Unikaj idiomów i skrótów branżowych. Gdy masz wątpliwość, zapytaj o preferowany język. W follow-upie warto też oferować skróty: 1‑min summary, 3 bullets, one‑pager – to ułatwia szybkie przyswojenie informacji bez nadmiaru tekstu.
Od zasięgu do rozmowy: łączenie treści i DM
Publikuj posty, które odpowiadają na typowe pytania osób z Twoich segmentów. Następnie w wiadomościach odwołuj się do tych treści: krótki akapit, który rozwija wątek z posta, i zaproszenie do omówienia konkretnego zastosowania u rozmówcy. To naturalny most między publiczną wartością a prywatną rozmową.
Nawyk i konsekwencja
Najważniejszy czynnik skuteczności to regularność. Nawet świetny follow-up nie zadziała, jeśli pojawi się raz na jakiś czas. Zbuduj prosty rytuał: codziennie 10–15 kontaktów z wartością, cotygodniowy przegląd skuteczności, miesięczna aktualizacja szablonów. Konsekwentne, małe kroki wygrywają z okazjonalnym zrywem.
Checklista przed wysyłką
- Czy wiadomość wnosi nową wartość?
- Czy jest jedno, konkretne wezwanie do działania?
- Czy można skrócić o 20% bez utraty sensu?
- Czy widać, że rozumiesz realia rozmówcy?
- Czy zachowujesz ciągłość wątku i wcześniejsze ustalenia?
- Czy termin i godzina pasują do strefy czasowej odbiorcy?
Przykłady dłuższych follow-upów (kiedy warto)
Dłuższa wiadomość ma sens, gdy zawiera diagnozę lub mini‑audyt. Przykład: Hej Pawle, obiecałem wrócić z krótką analizą. Z perspektywy Waszego procesu widzę trzy punkty tarcia: brak deskryptorów kwalifikacji na leadach z kampanii, luki w handoffie SDR → AE oraz brak pętli feedbacku do marketingu. Wysyłam 1‑stronicowy plan z krokami na 30 dni. Jeśli będzie pomocny, chętnie przejdę przez niego w 20 min.
Jak odmawiać elegancko i wracać z klasą
Gdy to Ty odmawiasz lub odkładasz temat, zostaw drogę powrotu: Teraz priorytetem jest X, wróćmy do tematu po 15 maja – chętnie zobaczę case z branży Y. Takie komunikaty uczą rozmówców Twojego standardu: jasno, konkretnie, z szacunkiem do czasu. Dzięki temu, gdy odwróci się sytuacja, łatwiej Ci będzie ponownie nawiązać kontakt.
Masterlista wartości dołączanych do follow-upu
- 3 slajdy z porównaniem rozwiązań (Twoje vs status quo vs alternatywa)
- Mini‑case z liczbowym rezultatem (1 akapit)
- Checklista wdrożeniowa (10 punktów)
- Krótki klip wideo (2–3 min)
- FAQ z odpowiedziami na trzy najczęstsze pytania
- Prosty kalkulator w arkuszu (szacowanie wpływu)
- Mapa procesu z zaznaczonym wąskim gardłem
Miary jakości rozmów, nie tylko odpowiedzi
Odpowiedź to nie wszystko. Śledź, ile wiadomości prowadzi do konkretnego kroku, np. kalendarza, pobrania zasobu czy wspólnej tablicy w Notion. Jakościowy postęp jest ważniejszy niż same otwarcia czy kliknięcia. Na tej podstawie układaj priorytety i planuj kolejne dotknięcia – tam, gdzie przepływ jest realny, a nie tylko kurtuazyjny.
Wzmacnianie wątku przez aktywność publiczną
Gdy rozmowa zwalnia, podtrzymuj obecność: sensowny komentarz pod postem rozmówcy lub udostępnienie z krótką refleksją sprawia, że Twoje nazwisko pozostaje na radarze. Potem follow-up prywatny ma łatwiejszy start – nie pojawiasz się znikąd, tylko kontynuujesz publiczny dialog w DM.
Higiena skrzynki i priorytety
Utrzymuj skrzynkę w ruchu: tagi lub foldery według etapu (nowe, rozmowa, decyzja, odroczone), szybkie szablony odpowiedzi i dzienne limity. Dzięki temu nie zgubisz ważnych wątków i będziesz mógł w porę zareagować, gdy pojawi się sygnał kupna lub zmiana sytuacji po stronie rozmówcy.
Ulepszanie języka przez kopiowanie głosu klienta
Notuj sformułowania, których używają Twoi rozmówcy: jak nazywają problemy, jak opisują cele. W follow-upach używaj ich języka – wzrasta wówczas poczucie dopasowania, a bariera decyzyjna maleje. To prosty sposób na lepszą skuteczność bez wydłużania wiadomości.
Skalowanie bez utraty jakości
Jeśli rośnie wolumen kontaktów, użyj szkieletu wiadomości z polami do szybkiej personalizacji: odniesienie do roli, jeden kontekst z profilu, jedna wartość dołączona, jedno CTA. Zachowasz tempo i równocześnie utrzymasz wrażenie rozmowy 1:1. Skalowanie to nie kopiowanie, lecz powtarzalny proces dopasowywania.
Ostatni szlif: kontrola 3C
Clarity: czy odbiorca w 5 sekund rozumie, o co prosisz. Credibility: czy dołączyłeś drobny dowód wiarygodności. Convenience: czy najłatwiejszy kolejny krok jest podany jak na tacy. Jeśli któreś C kuleje, popraw to, zanim wciśniesz wyślij – Twoje follow-upy odwdzięczą się wyższą odpowiedziowością.