Największe firmy technologiczne w Iraku

Iracki sektor technologiczny wyrasta na jedną z najbardziej dynamicznych gałęzi gospodarki, napędzaną młodą demografią, urbanizacją i inwestycjami w krytyczną infrastruktura. W centrum uwagi pozostają operatorzy komórkowi, dostawcy internetu, fintechy oraz platformy handlu cyfrowego, które łączą konsumentów i firmy od Bagdadu po Erbil. Rosnące zapotrzebowanie na niezawodną łączność i postępująca cyfryzacja usług publicznych oraz biznesu tworzą warunki do ekspansji największych graczy.

Operatorzy komórkowi i kręgosłup rynku

Zain Iraq

Zain Iraq, spółka z grupy Zain, należy do największych firm technologicznych w kraju dzięki rozbudowanej sieci komórkowej obejmującej wszystkie prowincje i główne szlaki transportowe. Operator od lat inwestuje w modernizację radiową i dosyłową, rozszerzając dostęp do 3G/4G oraz usług wartości dodanej, takich jak VoLTE, wirtualne asystenty czy pakiety dla graczy. Kluczową przewagą Zaina jest skala dystrybucji kart SIM oraz rozproszona sieć punktów obsługi i partnerów, co umożliwia szybkie wdrażanie nowych ofert w pre-paid i post-paid.

Firma, korzystając z synergii z ekosystemem grupy, rozwija ofertę usług cyfrowych, w tym mobilne finanse, e-kontenery treści i usługi dla przedsiębiorstw. Współpraca z agendami publicznymi i biznesem przekłada się na projekty łączności krytycznej, a także na pilotaże rozwiązań IoT dla energetyki, transportu czy logistyki. Zain stawia też na inkluzję cyfrową, uruchamiając programy edukacyjne dla uczniów i MŚP, co buduje długofalową lojalność użytkowników.

Asiacell

Asiacell, powiązany kapitałowo z grupą Ooredoo, ma wyjątkowo silną pozycję w północnym Iraku i w kluczowych miastach kraju. Firma wyróżnia się jakością usług głosowych i mobilnych danych oraz szerokim portfolio usług dodatkowych – od rozrywki po edukację mobilną. Stabilna baza klientów i sprawna sieć dystrybucji kart doładowań pozwalają Asiacellowi efektywnie monetyzować rosnące zapotrzebowanie na dane, zwłaszcza wśród młodszych użytkowników korzystających z gier, wideo i mediów społecznościowych.

Operator rozwija też usługi dla biznesu – łącza korporacyjne, APN-y prywatne, M2M/IoT oraz rozwiązania zabezpieczające ruch. To ważny element rosnącego zapotrzebowania na bezpieczne połączenia dla banków, firm naftowo-gazowych i sektora logistycznego. Inicjatywy CSR i programy wspierające przedsiębiorczość technologicznej młodzieży dodatkowo wzmacniają rozpoznawalność marki.

Korek Telecom

Korek Telecom, z siedzibą w Erbilu, jest trzecim filarem irackiej telefonii komórkowej. Przez lata budował przewagi w Regionie Kurdystanu i sukcesywnie rozszerzał zasięg w głównych aglomeracjach kraju. Firma koncentruje się na poprawie jakości mobilnego internetu i wdrażaniu nowych planów taryfowych, a także na współpracy B2B, m.in. zapewniając dedykowane łącza i usługi VPN dla klientów korporacyjnych.

Korek inwestuje w zaplecze szkieletowe, modernizując łącza dosyłowe i węzły sieciowe. Wraz z intensyfikacją ruchu wideo i wzrostem liczby urządzeń IoT, operator rozbudowuje peeringi i cache kontentowe, co zmniejsza opóźnienia i koszty transmisji. Spójna strategia zasięgowa i partnerskie podejście do kanałów sprzedaży pozwalają mu utrzymywać stabilną pozycję rynkową.

Rola ITPC i ramy regulacyjne

Publiczna Iraqi Telecommunications and Post Company (ITPC) pełni istotną rolę w udostępnianiu infrastruktury światłowodowej i międzyoperatorskiej. Przejrzystość zasad dostępu do sieci, dzierżawa włókien i zarządzanie węzłami międzynarodowych wyjść mają kluczowy wpływ na hurtowe koszty transmisji danych. Na tle rosnącego ruchu internetowego regulatorzy promują efektywne wykorzystanie widma i konkurencję usługową, co sprzyja inwestycjom w zasięg oraz modernizację standardów radiowych.

Internet stacjonarny, światłowody i centra danych

EarthLink

EarthLink uchodzi za największego dostawcę internetu stacjonarnego w Iraku, budując zasięg FTTx i sieci kablowe w partnerstwie z podmiotami publicznymi i lokalnymi operatorami. Dzięki temu gospodarstwa domowe i firmy uzyskują dostęp do stabilnych łączy, które są niezbędne dla pracy zdalnej, streamingu i gier on-line. EarthLink równolegle rozwija inteligentne punkty Wi‑Fi oraz ofertę dla firm – od łączy gwarantowanych po usługi bezpieczeństwa i hostingu.

Kluczowe znaczenie mają węzły brzegowe, cache i lokalne punkty wymiany ruchu, które poprawiają wydajność usług wideo i serwisów społecznościowych. W miarę upowszechniania łączy światłowodowych rośnie też popyt na urządzenia CPE o wyższych parametrach oraz na wsparcie serwisowe, co napędza rozwój sieci partnerskich i programów certyfikacyjnych instalatorów.

iQ Group / iQ Networks

iQ Networks jest jednym z kluczowych operatorów szkieletowych, świadczącym usługi transmisyjne o wysokiej dostępności dla operatorów komórkowych, ISP i klientów korporacyjnych. Segment ten wymaga redundancji tras, połączeń międzyregionalnych oraz łączy do sąsiednich krajów, aby zapewniać odporność na awarie i niskie opóźnienia. iQ konsekwentnie inwestuje w łącza między miastami, optymalizując topologię sieci pod kątem ruchu wideo, gier i aplikacji biznesowych.

Wraz z rozwojem usług chmurowych i aplikacji czasu rzeczywistego operatorzy szkieletowi stają się fundamentem dla jakości doświadczeń użytkowników. iQ rozszerza portfel usług o kolokację i rozwiązania dla przedsiębiorstw, dostarczając bezpieczne środowiska sieciowe zgodne z wymogami sektorów regulowanych.

Newroz Telecom i operatorzy kurdyjscy

Newroz Telecom, a także regionalni dostawcy tacy jak Tishknet czy Goran Net, stanowią o sile łączności w Regionie Kurdystanu. Budują sieci FTTH, łącza punkt‑punkt i dostęp bezprzewodowy dla obszarów trudniejszych terenowo. Dzięki bliskości rynków granicznych i aktywności inwestorów w Erbilu oraz Sulejmanii, segment biznesowy (biura, parki technologiczne, logistyczne huby) otrzymuje dostęp do elastycznych usług łączności i zabezpieczeń.

Wzrost popytu na stały internet w domach i biurach w regionie napędzają treści wideo, platformy gamingowe i zdalne kształcenie. To z kolei sprzyja rozwojowi lokalnych dostawców urządzeń sieciowych, serwisu i wsparcia użytkownika, co podnosi jakość całego łańcucha dostaw usług telekomunikacyjnych.

ScopeSky Communications i centra danych

ScopeSky Communications jest rozpoznawalnym dostawcą usług centrów danych w Bagdadzie, oferując kolokację, łącza o gwarantowanych parametrach, ochronę DDoS oraz usługi odzyskiwania po awarii. Lokalna infrastruktura DC redukuje opóźnienia dla aplikacji krytycznych i ułatwia spełnienie wymogów rezydencji danych. Oprócz ScopeSky swoje zaplecza rozwijają operatorzy i ISP, inwestując w obiekty o klasie dostępności na poziomie komercyjnych standardów Tier.

Centra danych napędzają ekosystem usług towarzyszących – od monitoringu i zarządzania po backup i archiwizację. Wraz z rosnącą liczbą aplikacji SaaS i usług rządowych on‑line, lokalna kolokacja staje się naturalnym wyborem dla instytucji publicznych i firm wymagających kontroli nad danymi.

Trendy: IX‑y, CDN i optymalizacja brzegowa

Wzrasta znaczenie lokalnych punktów wymiany ruchu (IX), integracji z sieciami CDN oraz wdrażania rozwiązań edge. Dzięki temu popularne treści trafiają bliżej odbiorców, co ogranicza koszty tranzytu międzynarodowego i poprawia stabilność usług. Operatorzy inwestują w inteligentne mechanizmy routingu i automatyzację sieci, co przekłada się na wyższą jakość doświadczeń dla klientów detalicznych i biznesowych.

Fintech i cyfrowe płatności

QiCard (International Smart Card)

QiCard, rozwijany przez International Smart Card, jest jednym z najważniejszych systemów bezgotówkowych w Iraku. Sieć kart chipowych i terminali POS obsługuje wypłaty świadczeń i wynagrodzeń, ułatwiając dostęp do usług finansowych osobom wcześniej nieubankowionym. Rozbudowana sieć akceptacji i integracje z bankami państwowymi i prywatnymi czynią QiCard infrastrukturą o znaczeniu systemowym.

Platforma rozszerza funkcjonalności o mikropożyczki, spłaty ratalne i płatności rachunków, co przyspiesza adopcję cyfrowych rozwiązań finansowych w segmencie masowym. Dla sprzedawców ważna jest stabilność rozliczeń i wsparcie operacyjne, które obniżają bariery wejścia do świata bezgotówkowego.

ZainCash

ZainCash to licencjonowany portfel mobilny, łączący funkcje przelewów P2P, doładowań, opłacania rachunków i akceptacji płatności kodami QR. Dzięki zapleczu dystrybucyjnemu operatora komórkowego oraz rozbudowanej sieci agentów, portfel dociera do użytkowników w miastach i mniejszych miejscowościach. Współpraca z partnerami handlowymi oraz integracje e‑commerce ułatwiają kupującym przejście z płatności przy odbiorze do transakcji cyfrowych.

Istotnym obszarem rozwoju są rozwiązania dla MŚP – terminale softPOS, linki płatnicze i narzędzia do fakturowania, które upraszczają przyjmowanie płatności w kanałach on‑line i offline. ZainCash uczestniczy również w programach wsparcia wypłat socjalnych i humanitarnych, co poszerza bazę użytkowników.

AsiaHawala

AsiaHawala, powiązana z Asiacell, oferuje szerokie spektrum funkcji portfela elektronicznego oraz rozliczeń detalicznych. Dzięki integracji z ekosystemem operatora, użytkownicy zyskują prosty dostęp do usług finansowych w aplikacji i przez sieć punktów stacjonarnych. Dla sprzedawców przewidziano rozwiązania akceptacji oparte o kody QR i terminale współpracujące z bankami partnerskimi.

Rozwój AsiaHawala wpisuje się w trend wzrostu płatności bezgotówkowych oraz elektronicznych przelewów wynagrodzeń. Rozbudowa oferty o narzędzia lojalnościowe i mechanizmy rozłożenia płatności na raty sprzyja zwiększeniu wolumenów transakcyjnych.

Inni gracze i krajobraz regulacyjny

Na rynku aktywne są również podmioty takie jak NassPay (płatności i karty przedpłacone), a także integratorzy bramek płatniczych dla sklepów internetowych i aplikacji mobilnych. W otoczeniu regulacyjnym centralny bank promuje standaryzację KYC, rozwój POS i interoperacyjność systemów, co wzmacnia zaufanie użytkowników i merchantów. Inicjatywy edukacyjne i zachęty podatkowe dla terminalizacji sprzedaży wspierają przechodzenie do obiegu bezgotówkowego.

Dalszy wzrost napędzają integracje płatności w aplikacjach mobilnych, gdzie kluczowe są doświadczenie użytkownika, bezpieczeństwo transakcji i niski koszt akceptacji. Rosnąca adopcja fintech wpisuje się w szerszy trend transformacji finansów w kraju.

Handel cyfrowy, superaplikacje i platformy lokalne

Miswag

Miswag to jedna z najbardziej rozpoznawalnych marek handlu internetowego w Iraku. Sklep inwestuje w ofertę kategorii od elektroniki po modę i produkty dla domu, łącząc własną logistykę z siecią partnerów kurierskich. Model mieszany – marketplace plus sprzedaż własna – pozwala elastycznie zarządzać zapasem i dostępnością towarów, a rozbudowany katalog buduje lojalność użytkowników.

Kluczowym wyzwaniem pozostają adresacja, dostawy ostatniej mili i zwroty. Miswag adaptuje się do lokalnej specyfiki, rozwijając punkty odbioru i wprowadzając opcje płatności przed dostawą, by stopniowo ograniczać udział za pobraniem. Integracje z portfelami mobilnymi i bramkami płatniczymi przyspieszają przejście klientów do bezpiecznych transakcji cyfrowych.

OpenSooq i serwisy ogłoszeniowe

OpenSooq oraz inne platformy ogłoszeniowe są ważnym kanałem obrotu dobrami używanymi, motoryzacji i nieruchomości. Dla wielu użytkowników stanowią pierwszy krok w kierunku aktywności cyfrowej – od publikacji ogłoszenia po komunikację z kupującym. Monetyzacja odbywa się przez wyróżnienia ofert, pakiety dla dealerów oraz reklamy, co pozwala serwisom skalować przychody bez kosztownej logistyki.

Rosnąca profesjonalizacja sprzedawców i integracje z usługami płatności podnoszą bezpieczeństwo transakcji. Wzmacniane są mechanizmy weryfikacji oraz filtrowania ofert, co zwiększa zaufanie i przyciąga użytkowników z segmentu masowego.

Dostawy jedzenia i quick‑commerce: Talabatey, Alsaree3, Lezzoo, TipTop

Segment dostaw jedzenia i szybkich zakupów rozwija się dynamicznie. Talabatey i Alsaree3 są rozpoznawalne w Bagdadzie i innych dużych miastach, podczas gdy Lezzoo i TipTop budują pozycję w Regionie Kurdystanu. Platformy inwestują w mapowanie adresów, algorytmy tras, zarządzanie kurierami oraz integracje z systemami POS restauracji, co skraca czas dostaw i poprawia jakość obsługi.

Przychody dywersyfikowane są przez abonamenty restauracyjne, opłaty dostaw i prowizje od zamówień. Wraz z poszerzaniem koszyka o artykuły spożywcze, leki OTC i produkty codziennego użytku, rośnie presja na efektywność operacyjną i standaryzację jakości dostaw.

Baly i mobilność na żądanie

Baly, jako superaplikacja skupiająca przejazdy i dostawy, eksploruje potencjał rynku ride‑hailing w największych aglomeracjach. Aplikacja rozwija algorytmy dopasowania, mechanizmy bezpieczeństwa i narzędzia dla kierowców, co sprzyja retencji podaży i popytu. Integracja z płatnościami cyfrowymi i programami lojalnościowymi dodatkowo zwiększa częstotliwość korzystania z usług.

Rynek mobilności na żądanie w Iraku rośnie wraz z urbanizacją i poprawą infrastruktury drogowej. Kluczowe będą regulacje lokalne dotyczące licencji i ubezpieczeń, a także partnerska współpraca z samorządami i operatorami telekomunikacyjnymi w zakresie weryfikacji kierowców i bezpieczeństwa użytkowników.

Wyzwania handlu cyfrowego

Najważniejsze bariery to nawyk płatności za pobraniem, trudności adresowe i sprawność ostatniej mili. Platformy inwestują w edukację użytkowników, jasne polityki zwrotów i gwarancje dostawy. Rozwijane są też lokalne systemy punktów odbioru i automaty paczkowe, które skracają czas doręczeń i redukują koszty nieudanych prób dostawy.

Z perspektywy rozwoju rynku kluczowe są integracje płatnicze i lojalnościowe, które zachęcają do przejścia na e-commerce. Przejrzystość cen, ratingi sprzedawców i weryfikacja ofert budują zaufanie, co bezpośrednio przekłada się na utrzymanie użytkowników i wzrost wartości koszyka.

Usługi IT dla biznesu, oprogramowanie i bezpieczeństwo

Integratorzy i usługi zarządzane

Rynek enterprise IT rośnie w tempie wyższym niż konsumencki, napędzany przez potrzeby bankowości, energetyki, sektora publicznego i logistyki. Lokalni integratorzy wdrażają systemy ERP/CRM, wirtualizację, sieci kampusowe, rozwiązania kopii zapasowych i odzyskiwania po awarii. Coraz częściej pojawiają się usługi zarządzane (Managed Services), które zapewniają SLA, monitoring i wsparcie 24/7, co dla wielu firm jest bardziej opłacalne niż utrzymywanie pełnych zespołów IT in‑house.

Ta transformacja wspiera również dostawców sprzętu i oprogramowania, tworząc łańcuch wartości od doradztwa, przez integrację, po utrzymanie. Stabilne łącza i rosnąca dostępność światłowodów zwiększają atrakcyjność usług chmurowych i aplikacji subskrypcyjnych.

Rozwiązania chmurowe i lokalny hosting

W Iraku rośnie adopcja rozwiązań IaaS/PaaS i SaaS, przy jednoczesnym nacisku na zgodność z wymogami rezydencji danych w sektorach regulowanych. Hybrydy – połączenie zasobów lokalnych i chmurowych – stają się standardem dla instytucji, które wymagają niskich opóźnień i pełnej kontroli nad danymi krytycznymi. Dostawcy lokalni i regionalni budują oferty oparte na kolokacji i chmurze prywatnej, a partnerstwa z globalnymi platformami zapewniają dostęp do narzędzi analitycznych i AI.

Wraz z komplikacją architektur rośnie znaczenie FinOps i automatyzacji, które pomagają kontrolować koszty zasobów. Pojawia się też popyt na usługi przenoszenia obciążeń do środowisk lokalnych DC i rozwiązań edge, wspierających aplikacje wymagające ultra‑niskich opóźnień. Utrwaleniu trendu sprzyja popularyzacja pojęć takich jak chmura wśród decydentów biznesowych.

Cyberbezpieczeństwo i operacje bezpieczeństwa

Wraz z cyfryzacją usług publicznych i ekspansją bankowości elektronicznej rośnie zapotrzebowanie na zespoły SOC, testy penetracyjne, zarządzanie tożsamością i ochronę danych. Banki, fintechy, operatorzy i sektor naftowo‑gazowy inwestują w rozwiązania klasy EDR/XDR, SIEM oraz w ochronę przed DDoS. Coraz większą wagę przywiązuje się do ciągłości działania i planów DR, co skutkuje zakupem usług kolokacji w dwóch lokalizacjach oraz wdrożeniami architektur aktyw‑aktyw.

Szkolenia personelu i programy podnoszenia świadomości są równie ważne jak narzędzia. Zainteresowanie certyfikacjami oraz audytami zgodności wskazuje, że cyberbezpieczeństwo staje się tematem zarządczym, a nie wyłącznie domeną działów IT.

Ekosystem startupowy i talenty

Wokół największych firm rośnie ekosystem akceleratorów, funduszy zalążkowych i przestrzeni coworkingowych. Inicjatywy takie jak KAPITA czy sieci aniołów biznesu wspierają rundy pre‑seed/seed, a programy szkoleniowe i bootcampy (m.in. w Erbilu i Bagdadzie) budują podaż talentów. Dodatkowym atutem jest diaspora, która wnosi doświadczenia z rynków międzynarodowych i sieci kontaktów.

Rosnące zapotrzebowanie na specjalistów od danych, DevOps i bezpieczeństwa sprawia, że firmy inwestują w szkolenia wewnętrzne i programy stażowe. Stabilizacja popytu na usługi IT sprzyja też powstawaniu firm produktowych, które adresują lokalne potrzeby – od księgowości po logistykę – i eksportują rozwiązania do krajów sąsiednich.

Perspektywy 3–5 lat

Kierunki rozwoju obejmują dalszą rozbudowę sieci światłowodowych i modernizację radiową w kierunku wyższych przepustowości, co zapewni bardziej stabilny internet szerokopasmowy. W finansach kluczowe będą interoperacyjne płatności i integracje portfeli mobilnych z bankami oraz administracją publiczną. W sektorze usług rośnie zastosowanie AI do personalizacji, zapobiegania nadużyciom i optymalizacji tras dostaw.

Na znaczeniu zyskają standardy danych, podpis elektroniczny i rejestry cyfrowe, które przyspieszą usługi e‑rządowe i B2B. W konsekwencji przedsiębiorstwa będą przyspieszać transformację, czyniąc z technologii rdzeń modeli biznesowych. Silniejsza łączność i rosnące zaufanie do rozwiązań cyfrowych sprzyjają dalszej ekspansji największych graczy i dojrzewaniu całego rynku.

W tle tych zmian znajduje się konsekwentna cyfryzacja procesów i wysiłki na rzecz podniesienia jakości usług publicznych. Z punktu widzenia inwestorów, atrakcyjność rynku zwiększa się dzięki widocznej trwalej konsumpcji danych, dojrzewaniu mechanizmów regulacyjnych i popytowi ze strony dużych przedsiębiorstwa. Konsumenci zyskują zaś większy wybór i wygodę w codziennych usługach – od komunikacji po zakupy – co napędza popyt na rozwiązania cyfrowe.