- Platformy MOOC i akademickie
- edX: programy uczelni technicznych (TU Delft, Wageningen) i nauki stosowane
- Coursera: programy uczelni badawczych (Leiden, Erasmus, UvA, Utrecht)
- Open Universiteit (OU) Nederland: dyplomy i kursy w pełni online
- FutureLearn i inne konsorcja europejskie
- Kształcenie ustawiczne i kursy zawodowe (thuisstudies)
- LOI: długie tradycje i szeroki katalog zawodów
- NHA: przystępność i kursy praktyczne
- NTI: elastyczne programy od kursów po dyplomy
- Springest: rynek kursów dla osób i firm
- Platformy dla firm i administracji publicznej (L&D)
- Studytube: kompleksowe LXP/LMS i katalog treści
- GoodHabitz: kompetencje miękkie w zasięgu całej organizacji
- Lepaya: „power skills” w modelu blended
- New Heroes: e‑learning kompetencji osobistych
- Platformy szkolne (K12 oraz szkolnictwo średnie i zawodowe)
- Squla: grywalizacja i ćwiczenia dla szkoły podstawowej
- Snappet: podejście adaptacyjne w nauce podstaw
- Oefenweb (Rekentuin, Taalzee): trening biegłości przez powtarzalność
- Learnbeat: cyfrowe podręczniki i zarządzanie lekcją
- Magister i Somtoday: dzienniki elektroniczne z komponentem ELO
- WRTS/StudyGo: fiszki i przygotowanie do sprawdzianów
- Infrastruktura i standardy wspierające e‑learning w Holandii
- SURF: współdzielenie usług i bezpieczeństwo
- LMS na uczelniach: Canvas, Brightspace, Moodle
- Tożsamość, dostęp i prywatność
- Certyfikaty, mikro‑kwalifikacje i uznawalność
- Modele licencjonowania i integracje
- Standardy dostępności i projektowanie uniwersalne
- Wybór platformy a strategia kompetencji
Holenderski ekosystem e-learningu wyróżnia się silnym zapleczem akademickim, rozwiniętym rynkiem kursów zawodowych i zintegrowaną infrastrukturą dla szkół. „Największe” rozumiemy tu łącznie jako szerokość oferty, zasięg użytkowników oraz obecność w instytucjach publicznych i firmach. Od MOOC po platformy dla szkół podstawowych – Holandia łączy jakość, technologię i praktyczne kompetencje, co widać w rozwiązaniach uczelni, dostawców komercyjnych i narzędzi dla administracji.
Platformy MOOC i akademickie
edX: programy uczelni technicznych (TU Delft, Wageningen) i nauki stosowane
edX to globalna platforma kursów otwartych, na której holenderskie uczelnie – zwłaszcza TU Delft i Wageningen University & Research – oferują kursy od inżynierii po nauki środowiskowe. Wyróżnikiem są ścieżki zawodowe i programy typu MicroMasters, które porządkują wiedzę w obszarach takich jak energetyka słoneczna, analiza danych czy projektowanie systemów. Kursy łączą teorię z ćwiczeniami projektowymi i stosują formaty wideo, quizy oraz projekty zespołowe.
W kontekście Holandii edX pełni funkcję przystępnego kanału do treści akademickich w języku angielskim, ułatwiając dostęp studentom zagranicznym oraz specjalistom technicznym. Środowisko pozwala gromadzić cyfrowe certyfikaty i budować profil kompetencji, a integracja z repozytoriami uczelnianymi upraszcza udostępnianie materiałów dydaktycznych. Dla osób rozważających reskilling w obszarach STEM to jeden z najczęstszych pierwszych wyborów.
Coursera: programy uczelni badawczych (Leiden, Erasmus, UvA, Utrecht)
Coursera ma mocną reprezentację partnerów z Holandii. Uniwersytety w Leiden, Rotterdamie, Amsterdamie czy Utrechcie publikują kursy i specjalizacje z nauk społecznych, prawa, biznesu i data science. Popularność platformy wiąże się z przejrzystymi ścieżkami rozwoju oraz oceną opartą na zadaniach projektowych i recenzjach rówieśniczych.
W praktyce, dla uczestników istotne są dwa elementy: przejście od pojedynczego kursu do pełniejszych ścieżek oraz możliwość doboru kursów anglojęzycznych lub z napisami. Coursera ułatwia zarządzanie nauką zespołom i organizacjom – od raportów postępów po API do systemów HR – co skaluje wdrożenia w firmach działających w Holandii. Kursy są często traktowane jako uzupełnienie formalnych studiów lub przygotowanie do nowych ról zawodowych.
Open Universiteit (OU) Nederland: dyplomy i kursy w pełni online
Open Universiteit to państwowa instytucja kształcenia na odległość, oferująca programy licencjackie, magisterskie i moduły specjalistyczne. Nauka odbywa się asynchronicznie, z komponentami semestralnymi i sesjami egzaminacyjnymi online lub w wybranych centrach. OU kładzie nacisk na elastyczność i jakościowe materiały dydaktyczne, a kursy są projektowane z myślą o osobach pracujących.
Wiele modułów OU można studiować jako odrębne jednostki, co sprzyja etapowemu budowaniu kwalifikacji. Dla kandydatów ważne jest, że programy uczelni spełniają wymogi formalne, łącznie z krajowymi standardami, w tym wymogami dotyczącymi oceny efektów uczenia się i jakości procesu dydaktycznego. Tego typu status i akredytacja są kluczowe, gdy celem jest uzyskanie pełnych uprawnień zawodowych.
FutureLearn i inne konsorcja europejskie
Wybrane holenderskie uczelnie współpracują również z platformami MOOC o profilu europejskim. Publikowane są kursy z humanistyki cyfrowej, zdrowia publicznego, zrównoważonego rozwoju czy metodologii badań. Tego typu partnerstwa zwiększają widoczność projektów naukowych i otwierają drogę do kursów w języku angielskim dla szerszej publiczności.
W perspektywie rynku, MOOC (tu i na innych platformach) pełnią rolę punktu wejścia do edukacji formalnej lub krótkich ścieżek zawodowych. Popularnym spoiwem są mikrocertyfikaty, które zaznaczają konkretne osiągnięcia i mogą wchodzić w skład większych kwalifikacji.
Kształcenie ustawiczne i kursy zawodowe (thuisstudies)
LOI: długie tradycje i szeroki katalog zawodów
LOI (Leidse Onderwijsinstellingen) to jeden z najbardziej rozpoznawalnych dostawców kursów na odległość w Holandii. Katalog obejmuje administrację, IT, marketing, języki, opiekę zdrowotną i przygotowanie do egzaminów branżowych. Nauka odbywa się w zdalnym środowisku z materiałami cyfrowymi, a w wielu programach przewidziano konsultacje i egzaminy.
LOI jest często wybierane przez osoby przekwalifikowujące się, które potrzebują elastycznych terminów i szybkiego zastosowania wiedzy w praktyce. Programy w modułach pozwalają na skompletowanie kwalifikacji etapami, a część kursów powiązana jest z sektorowymi standardami kompetencji. Dla firm ważne są ścieżki wdrożeń grupowych i wsparcie administracyjne.
NHA: przystępność i kursy praktyczne
NHA (Nationale Handelsacademie) koncentruje się na praktycznym wymiarze nauczania. Platforma słynie z przystępnego języka materiałów i wsparcia opiekunów. Oferta obejmuje księgowość, przedsiębiorczość, sprzedaż, języki i rozwój osobisty. Wyróżnikiem są gotowe plany nauki i prosty interfejs, który sprawdza się w samodzielnej nauce.
NHA rozbudowuje narzędzia do monitorowania postępów i wykorzystuje zadania praktyczne. Kursanci doceniają zbalansowanie teorii i przykładów oraz możliwość rozpoczęcia w dowolnym momencie. To ciekawy kierunek dla osób, które chcą szybko uzupełnić kompetencje bez konieczności długich studiów.
NTI: elastyczne programy od kursów po dyplomy
NTI (Nederlands Talen Instituut) oferuje zarówno krótkie kursy, jak i dłuższe ścieżki prowadzące do dyplomów. Platforma łączy ścieżki online z opcjonalnymi komponentami kontaktowymi. Obszary to m.in. IT, zarządzanie, HR, zdrowie, opieka i edukacja. Uczestnicy mogą dobierać moduły, co pozwala zoptymalizować czas i koszty nauki.
W praktyce, NTI adresuje potrzeby osób łączących pracę z nauką. Zróżnicowanie form oceniania i serwis dla studentów sprzyjają utrzymaniu tempa nauki. Oferty są często dopasowane do trendów rynku, np. analityka danych w organizacjach czy podstawy ochrony danych.
Springest: rynek kursów dla osób i firm
Springest to marketplace, na którym porównuje się kursy wielu dostawców – od szkoleń miękkich po certyfikacje techniczne. System opinii i filtrów tematycznych ułatwia podjęcie decyzji, a wersja korporacyjna upraszcza proces zakupowy, budżetowanie i rozliczenia. To ważny element krajobrazu, bo agreguje podaż i czyni rynek bardziej przejrzystym.
Dla działów HR i L&D Springest bywa narzędziem standaryzującym zakupy. Integracja z systemami firmowymi pozwala monitorować uczestnictwo i efekty, a raporty wspierają planowanie rozwoju kompetencji. W modelach wdrożeń zbiorczych łatwo koordynować szkolenia między oddziałami.
Platformy dla firm i administracji publicznej (L&D)
Studytube: kompleksowe LXP/LMS i katalog treści
Studytube, wywodzący się z Holandii, łączy funkcje LXP i LMS z marketplace’em kursów. Organizacje otrzymują narzędzia do zarządzania szkoleniami – od budżetów, przez ścieżki kompetencji, po zgodność regulacyjną. Katalog obejmuje treści własne i od partnerów, a integracje z HRIS przyspieszają wdrożenia.
Na poziomie funkcjonalnym liczy się centralne zarządzanie uprawnieniami, polityką szkoleniową i raportami. Dla instytucji publicznych ważna jest możliwość dopasowania do wymogów bezpieczeństwa i przejrzystości zakupów. Studytube wspiera programy rozwoju zarówno w dużych firmach, jak i w samorządach.
GoodHabitz: kompetencje miękkie w zasięgu całej organizacji
GoodHabitz specjalizuje się w szkoleniach z zakresu umiejętności miękkich: współpraca, komunikacja, wellbeing, produktywność. Treści są krótkie, multimedialne i ukierunkowane na codzienną praktykę. Model subskrypcyjny ułatwia udostępnienie katalogu całej firmie, a menedżerowie mają wgląd w postępy zespołów.
Z punktu widzenia kultury organizacyjnej to narzędzie do skalowania programów rozwoju, z akcentem na motywację i doświadczenie użytkownika. Dobrze sprawdza się w inicjatywach onboardingowych i kampaniach rozwojowych obejmujących wielu pracowników.
Lepaya: „power skills” w modelu blended
Lepaya łączy zajęcia z trenerem z modułami online w aplikacji. Koncentruje się na umiejętnościach menedżerskich i komunikacyjnych – prowadzenie rozmów 1:1, priorytetyzacja, feedback, wystąpienia. Programy są projektowane jako interwencje trwające tygodnie, z powtarzalnym treningiem na próbkach rzeczywistych zadań.
Warstwa cyfrowa pozwala utrwalać nawyki, a analizy postępów wspierają sponsorów programów. W firmach skali średniej i dużej Lepaya bywa wykorzystywana do rozwoju konkretnych grup – nowych liderów, właścicieli procesów czy specjalistów w rolach cross‑funkcyjnych.
New Heroes: e‑learning kompetencji osobistych
New Heroes, powiązany z tradycją szkoleniową Schouten & Nelissen, oferuje ścieżki rozwoju osobistego i zawodowego. Uczestnicy uczą się na przykładach, scenariuszach i ćwiczeniach samoobserwacji. Rozwiązanie dobrze wpisuje się w firmowe programy wellbeing i kulturę informacji zwrotnej.
Dzięki krótkim modułom i wsparciu menedżerów możliwe jest budowanie trwałych zmian zachowania. Dla działów HR to narzędzie, które można łatwo łączyć z kompetencyjnymi ramami firmy i planami rozwojowymi pracowników.
Platformy szkolne (K12 oraz szkolnictwo średnie i zawodowe)
Squla: grywalizacja i ćwiczenia dla szkoły podstawowej
Squla to jedna z najbardziej rozpoznawalnych platform dla uczniów szkół podstawowych. Oferuje zadania z matematyki, języka niderlandzkiego, przyrody czy geografii w formie quizów i minigier. Rodzice i nauczyciele zyskują wgląd w postępy, a dzieci – motywację przez punkty i nagrody.
Silny komponent motywacyjny idzie w parze z przystępnością treści. Platforma jest dopasowana do holenderskich programów nauczania i regularnie aktualizowana o nowe zadania oraz kampanie wspierające czytelnictwo i umiejętności arytmetyczne.
Snappet: podejście adaptacyjne w nauce podstaw
Snappet oferuje środowisko do nauczania w klasach 1–8 z naciskiem na matematykę i język. System rekomenduje zadania na poziomie trudności dostosowanym do postępów poszczególnych uczniów, a nauczyciel widzi wyniki w czasie rzeczywistym. To przykład skutecznego zastosowania uczenia adaptacyjny w edukacji wczesnoszkolnej.
W praktyce Snappet bywa wprowadzany klasami lub całymi szkołami. Mierzalne wskaźniki postępów i raporty pomagają planować interwencje, a funkcje pracy domowej przenoszą część ćwiczeń poza lekcje. Nauczyciele cenią równowagę między automatyzacją a własną kontrolą nad materiałem.
Oefenweb (Rekentuin, Taalzee): trening biegłości przez powtarzalność
Oefenweb to pakiet aplikacji do treningu matematyki i języka, opartych na adaptacyjnej kalibracji zadań i gromadzeniu danych o postępach. Rekentuin (matematyka) i Taalzee (język) budują biegłość przez krótkie, częste sesje. System sygnalizuje mocne i słabsze obszary, co ułatwia interwencje nauczyciela.
W wielu szkołach Oefenweb stanowi uzupełnienie podręczników. Dzięki raportom możliwe jest różnicowanie pracy w klasie i kierowanie wsparcia tam, gdzie jest najbardziej potrzebne. Dla rodziców przewidziano konta umożliwiające obserwowanie rozwoju dziecka.
Learnbeat: cyfrowe podręczniki i zarządzanie lekcją
Learnbeat to platforma do pracy w szkołach średnich, która koncentruje się na cyfrowych podręcznikach i zarządzaniu lekcją. Nauczyciel przydziela fragmenty materiałów, tworzy własne zadania i śledzi postępy. System integruje treści wydawnicze i autorskie, pozwalając budować spójny program nauczania.
W praktyce Learnbeat wspiera różne strategie dydaktyczne, od pracy własnej po projektową. Wymierną korzyścią jest szybsze korygowanie błędów i możliwość natychmiastowego reagowania na trudności konkretnych uczniów. Dla szkół kluczowa jest łatwość wdrożenia i kompatybilność z istniejącą infrastrukturą.
Magister i Somtoday: dzienniki elektroniczne z komponentem ELO
Magister i Somtoday to najczęściej spotykane systemy zarządzania nauczaniem i administracją w szkołach średnich. Oferują moduły ocen, planowania, komunikacji z rodzicami oraz komponenty ELO (Elektroniczne Środowisko Nauczania) do udostępniania materiałów i zadań. W czasie nauki zdalnej pełnią rolę centralnego węzła pracy szkoły.
Ich siłą jest spójność danych i bezpieczeństwo procesów. Ułatwiają koordynację między nauczycielami, sekretariatem i dyrekcją, a moduły raportowe wspierają analizę wyników egzaminacyjnych i frekwencji. Dzięki temu szkoły mogą prowadzić politykę jakości opartą na danych.
WRTS/StudyGo: fiszki i przygotowanie do sprawdzianów
WRTS (znane też jako StudyGo) to popularne narzędzie do nauki słownictwa i przygotowania do testów. Uczniowie tworzą własne zestawy fiszek lub korzystają z gotowych, a algorytmy powtórek pomagają utrwalać materiał. Format sprawdza się w nauce języków obcych i przedmiotów wymagających zapamiętywania definicji.
Dodatkowe tryby testów, podział na poziomy i statystyki postępów motywują do systematyczności. Nauczyciele mogą udostępniać zestawy klasie i monitorować wyniki, co ułatwia przygotowanie do egzaminów końcowych.
Infrastruktura i standardy wspierające e‑learning w Holandii
SURF: współdzielenie usług i bezpieczeństwo
SURF to zrzeszenie instytucji edukacji i nauki, które rozwija wspólne usługi IT. W praktyce oznacza to jednokrotne logowanie (federacja tożsamości), przestrzenie do współpracy badawczej, a także narzędzia do bezpiecznego przechowywania i udostępniania danych. Dla e‑learningu kluczowe są: zgodność z przepisami, standaryzacja i wsparcie dla innowacji dydaktycznych.
Wspólne projekty ułatwiają testowanie nowych rozwiązań i ich skalowanie między instytucjami. Dzięki temu uczelnie i szkoły mogą szybciej przechodzić na nowe systemy, zachowując spójność procesów i kontrolę nad danymi.
LMS na uczelniach: Canvas, Brightspace, Moodle
W sektorze akademickim dominują LMS-y takie jak Canvas, Brightspace oraz Moodle. Uczelnie dobierają je pod kątem ergonomii, dostępnych integracji i kosztów utrzymania. Znaczenie mają też standardy wymiany treści (np. LTI), które pozwalają włączać zewnętrzne aplikacje – od testów programistycznych po symulatory laboratoryjne.
Wysoka interoperacyjność sprzyja budowie spójnego ekosystemu, w którym MOOC, narzędzia ćwiczeniowe i biblioteki cyfrowe działają jako jeden organizm. Dzięki temu studenci mają zintegrowane doświadczenie, a wykładowcy – scentralizowany wgląd w aktywność i wyniki.
Tożsamość, dostęp i prywatność
Silny nacisk kładziony jest na ochronę danych oraz kontrolę nad tym, jak przetwarzane są informacje o studentach i uczniach. Federacje tożsamości, role i uprawnienia oraz bezpieczne łącza między systemami to standard praktyczny. Warto, by dostawcy narzędzi edukacyjnych jasno opisywali zasady przetwarzania i politykę retencji danych, a szkoły i uczelnie prowadziły regularne przeglądy bezpieczeństwa.
Dla użytkownika końcowego oznacza to większą przejrzystość i możliwość egzekwowania praw. Z kolei dla instytucji – ograniczanie ryzyka i łatwiejsze raportowanie zgodności. W centrum pozostaje dostępność materiałów i usług dla wszystkich grup użytkowników, w tym osób ze szczególnymi potrzebami.
Certyfikaty, mikro‑kwalifikacje i uznawalność
Holenderskie uczelnie i dostawcy rozwijają krótsze formy potwierdzania kompetencji – od punktów ECTS po cyfrowe odznaki. Wspólnym mianownikiem jest zachowanie jakości oceniania oraz jasne opisy efektów kształcenia. Coraz większe znaczenie mają wewnętrzne ramy organizacji, które łączą szkolenia z zadaniami w pracy i ścieżkami awansu.
W praktyce certyfikaty z MOOC i kursów komercyjnych zwiększają konkurencyjność zawodową, a w przypadku programów formalnych mogą stanowić element większych kwalifikacji. Ich siłą jest przejrzystość – opis zakresu umiejętności i poziomu, co ułatwia rekrutację i planowanie rozwoju.
Modele licencjonowania i integracje
Dominują modele mieszane: licencje instytucjonalne dla szkół i uczelni, oraz modele B2B/B2C oparte na opłacie za użytkownika lub subskrypcja. Wdrożenia w sektorze publicznym wymagają przejrzystych zasad zakupowych, zgodności z przepisami i audytowalności usług. Istotne są też integracje z systemami kadrowymi, finansowymi i tożsamościowymi, które obniżają koszty utrzymania.
W obszarze danych edukacyjnych rośnie rola analitycznych kokpitów menedżerskich. Dzięki nim instytucje i firmy mierzą efekty nauki, identyfikują luki kompetencyjne i lepiej planują inwestycje rozwojowe. Spójna analityka pojawia się zarówno w MOOC, jak i w szkoleniach zamkniętych.
Standardy dostępności i projektowanie uniwersalne
Wiele platform projektuje interfejsy z myślą o standardach WCAG, zapewnia napisy, transkrypcje i opcje kontrastu. Dobre praktyki obejmują też projektowanie testów z mechanizmami dodatkowego czasu i alternatywnych form odpowiedzi. To obszar, który ma znaczenie systemowe: wpływa na równy dostęp i jakość kształcenia.
Od platform oczekuje się, że będą spójne z polityką dostępności instytucji oraz wspierały nauczycieli w tworzeniu materiałów zgodnych ze standardami. W rezultacie poprawia się doświadczenie wszystkich użytkowników – nie tylko tych z niepełnosprawnością.
Wybór platformy a strategia kompetencji
Przy wyborze rozwiązania warto odwołać się do mapy kompetencji organizacji lub programu studiów. Dla szkół podstawowych najważniejsze będzie dopasowanie do podstawy programowej i łatwość użycia w klasie. W średnich i zawodowych – raportowanie wyników, kontrola postępów i kompatybilność z dziennikiem elektronicznym. Na uczelniach – zgodność z polityką jakości i wsparcie dla oceniania.
W firmach liczą się koszty całkowite, bezpieczeństwo i spójność danych. Modele wdrożeniowe powinny obejmować aspekty techniczne i rolę menedżerów w motywowaniu zespołów. W tle działa mechanizm budowania kompetencji przez krótsze formy: MOOC, kursy branżowe, warsztaty oraz praktykę w pracy. Właśnie dlatego tak ważna jest interoperacyjność systemów – pozwala łączyć źródła i uwiarygadniać efekty nauki.
Perspektywa holenderskiego rynku pokazuje, że największe platformy wygrywają tam, gdzie treść spotyka się z technologią i organizacją procesu. Niezależnie od segmentu – akademickiego, szkolnego czy biznesowego – narzędzia rosną w siłę wtedy, gdy wspierają nauczyciela i uczącego się, ułatwiając planowanie, realizację i weryfikację efektów. W tym sensie MOOC, platformy komercyjne i rozwiązania instytucjonalne są częściami jednego, coraz bardziej spójnego ekosystemu.