Reshma Saujani: założycielka Girls Who Code

Reshma Saujani to amerykańska prawniczka, aktywistka, autorka i przedsiębiorczyni społeczna, która zyskała międzynarodowe uznanie jako założycielka organizacji Girls Who Code. Jej działania na rzecz wzmocnienia pozycji dziewcząt i kobiet w technologii wyznaczyły nowy kierunek w rozmowie o równości płci w branżach STEM. Saujani jest symbolem odwagi, innowacyjności i determinacji: osoby, która postanowiła przełamać stereotypy i zbudować strukturę, dającą realny dostęp do wiedzy, narzędzi i przyszłości zawodowej. Jej misją stało się nie tylko nauczenie kodowania, ale także stworzenie społeczności, w której dziewczęta mogą wzrastać, wierzyć w siebie i wspierać się nawzajem. Dziś Girls Who Code to międzynarodowy ruch, który objął miliony uczennic i uczniów, ale jego fundamenty tkwią w osobistej historii Reshmy i jej nieustającej walce o sprawiedliwość i równość w cyfrowym świecie.

Początki Girls Who Code: idea, która zmieniła oblicze technologii

Girls Who Code narodziło się z obserwacji: bolesnej, ale prawdziwej. Reshma Saujani zauważyła, że w świecie technologii brakuje dziewcząt i kobiet. W trakcie swojej kampanii politycznej, podczas której odwiedzała szkoły i społeczności lokalne, uderzyło ją, jak bardzo dziewczynki są wykluczane z przestrzeni związanych z programowaniem. Zadała sobie pytanie: dlaczego, skoro mają potencjał, ciekawość i umiejętności, nie widzimy ich w salach informatycznych, w startupach technologicznych, na uczelniach technicznych? Postanowiła coś z tym zrobić.

W 2012 roku założyła Girls Who Code: organizację non-profit, której celem było zapewnienie dziewczynkom dostępu do nauki kodowania i inspiracji do budowania kariery w świecie technologii. Projekt ruszył od małych grup warsztatowych, ale bardzo szybko rozwinął się w sieć ogólnokrajową, a następnie międzynarodową. Girls Who Code oferuje programy letnie, zajęcia pozalekcyjne, kluby i platformy cyfrowe, które uczą nie tylko języków programowania, ale także myślenia projektowego, współpracy i pewności siebie.

Fundamentem organizacji jest wiara w to, że edukacja technologiczna nie powinna być zarezerwowana dla uprzywilejowanych. Dlatego GWC szczególną uwagę zwraca na docieranie do uczennic z mniejszości etnicznych, społeczności o ograniczonym dostępie do technologii i dziewcząt z rodzin, które nie miały wcześniej kontaktu ze światem IT. Reshma wiedziała, że samo nauczanie kodu nie wystarczy: trzeba też zmienić sposób, w jaki społeczeństwo postrzega rolę kobiet w technologii. Girls Who Code to także kampanie społeczne, partnerstwa z firmami technologicznymi, publikacje medialne i obecność w kulturze popularnej, które mają przełamać stereotypy i zbudować nowy obraz programistki: pewnej siebie, kreatywnej, obecnej.

Misja i wartości: równość, odwaga i empatia

Reshma Saujani od początku nie chciała stworzyć jedynie programu edukacyjnego. Jej celem było zbudowanie ruchu. Girls Who Code opiera się na silnym kręgosłupie wartości, które przenikają wszystkie działania organizacji, od treści zajęć, przez komunikację z uczennicami, po sposób budowania relacji z partnerami biznesowymi. To wartości takie jak odwaga w działaniu, solidarność kobiet, empatia i poczucie misji.

W swoich wystąpieniach Reshma często podkreśla, że dziewczynki od najmłodszych lat uczone są perfekcjonizmu, a nie odwagi. Chłopcy zachęcani są do ryzyka, eksperymentów i działania, podczas gdy dziewczęta często czują presję bycia „grzecznymi” i „bezbłędnymi”. Girls Who Code chce to zmienić. Uczy, że kodowanie to proces, że błędy są naturalne, a porażki są częścią nauki. To ogromna zmiana mentalności, która pozwala uczennicom nie tylko pisać kod, ale też budować swoją siłę psychiczną i pewność siebie.

Wartości GWC znajdują odzwierciedlenie w całej strukturze organizacji:

• Mentoring i role models: dziewczęta mają kontakt z kobietami pracującymi w technologii, które dzielą się swoimi historiami i doświadczeniem,
• Wspólnota i współpraca: programy zachęcają do pracy zespołowej, wzajemnego wsparcia i rozwoju relacji,
• Inkluzywność: uczestniczki pochodzą z różnych środowisk społecznych i kulturowych, co buduje bogatszą, bardziej empatyczną przestrzeń do nauki,
• Kreatywność: programowanie nie jest tylko techniczne, to także sposób wyrażania siebie i rozwiązywania problemów społecznych.

W świecie, gdzie kobiety często muszą walczyć o swoją przestrzeń, Girls Who Code daje im narzędzia, nie tylko w postaci technologii, ale także siły wspólnoty, języka odwagi i świadomości, że nie są same.

Wpływ na system edukacji i rynek pracy

Reshma Saujani, poprzez Girls Who Code, realnie wpływa na system edukacji i sposób, w jaki firmy technologiczne postrzegają rekrutację. Dzięki GWC tysiące dziewcząt co roku zdobywa kompetencje, które pozwalają im myśleć o przyszłości w sposób ambitny i niezależny. W ciągu pierwszej dekady działalności organizacja dotarła do ponad 500 tysięcy uczennic w Stanach Zjednoczonych i setkach innych krajów poprzez programy partnerskie. Wielu z nich kontynuuje naukę na kierunkach technicznych, trafia na staże i buduje kariery w najbardziej prestiżowych firmach technologicznych.

Firmy takie jak Microsoft, IBM, Facebook, Apple, Twitter czy Accenture aktywnie współpracują z Girls Who Code, wspierając programy, oferując stypendia i przyjmując absolwentki na praktyki oraz stałe stanowiska. W ten sposób GWC staje się pomostem między edukacją a realnym rynkiem pracy, a nie tylko warsztatem czy zajęciami dodatkowymi. To organizacja, która ma realną siłę sprawczą: zmienia struktury zatrudnienia, wpływa na polityki HR i promuje równość płci w rekrutacji technologicznej.

Reshma podkreśla, że nie wystarczy uczyć dziewcząt: trzeba też zmienić system, do którego wchodzą. Dlatego GWC prowadzi także działania rzecznicze, bierze udział w debatach politycznych, publikuje raporty o stanie edukacji technologicznej i różnorodności w firmach. To holistyczne podejście, które pokazuje, że transformacja zaczyna się od edukacji, ale musi kończyć się w strukturach władzy i rynku.

Reshma Saujani jako autorka, mówczyni i liderka idei

Poza działalnością organizacyjną Reshma Saujani buduje także własną markę jako autorka książek, mówczyni TED, liderka opinii i promotorka odwagi kobiet. Jej książka „Brave, Not Perfect” stała się manifestem dla kobiet, które chcą wyjść poza schematy i nauczyć się żyć odważnie, a nie zgodnie z oczekiwaniami. W książce opowiada o własnych zmaganiach z perfekcjonizmem, o porażkach, lekcjach z kampanii politycznej i momentach, kiedy musiała wybierać między bezpieczną drogą a drogą zgodną z jej wartościami.

Jej wystąpienie TED „Teach girls bravery, not perfection” obejrzały miliony widzów na całym świecie i zostało przetłumaczone na kilkanaście języków. To mowa, która porusza, bo mówi o czymś, co zna każda kobieta: lęku przed oceną, potrzebie aprobaty, braku wiary we własne kompetencje. Reshma nie zatrzymuje się na diagnozie: daje narzędzia do działania. Zachęca kobiety do mówienia „tak” nowym wyzwaniom, podejmowania ryzyka i otwierania drzwi, które wydawały się zamknięte.

Po latach działalności Reshma Saujani założyła również Marshall Plan for Moms: inicjatywę społeczną i kampanię na rzecz uznania pracy matek i wprowadzenia systemowych rozwiązań wspierających kobiety, które łączą opiekę domową z życiem zawodowym. Pandemia COVID-19 jeszcze mocniej unaoczniła nierówności, które Saujani chce zmieniać. Dzięki temu nie jest postrzegana tylko jako aktywistka technologiczna, ale jako liderka społeczna o szerokim, systemowym spojrzeniu.